İstanbul’un Sarıyer ilçesinde yer alan Tarabya’daki 200 yıllık tarihi yalıya ilişkin 2007 yılında açılan miras davası, 17 yılın ardından karara bağlandı. Osmanlı döneminden bu yana belgelerin incelendiği davada mahkeme, değeri 1,5 milyar lirayı aşan yalının 1868’de mülkü satın alan Rus elçilik çalışanı Nikola İsveçin’in ailesine ait olduğuna hükmetti.
Yalı 19. yüzyılda el değiştirmişti
Sabah’ın haberine göre, 10 dönümlük arazinin hikayesi 19. yüzyıl ortasında Sultan Abdülmecid dönemine uzanıyor. Fransız Sefareti’nde tercümanlık yapan Mösyö Leon Auguste Landevoisin’in kızı Heme Landevoisin, 1841 yılında yalıyı Rum asıllı Hristaki Efendi’den satın aldı.
1868 yılında ise aile mülkü Rus elçilik çalışanı Nikola İsveçin’e 400 bin kuruş bedelle devretti. İsveçin, 1903 yılında İstanbul’da vefat etti ve ölüm kaydına “mirasçı bırakmadan öldü” notu düşüldü.
Padişah fermanıyla Rusya’ya kiralandı
İsveçin’in ölümünden sonra mülk, Sultan V. Mehmed Reşad’ın onayıyla Rus Çarlığı’na kiralandı. Yalı bir süre Rus Sefareti çalışanlarının lojmanı olarak kullanılsa da, hiçbir dönemde doğrudan Rusya’ya tescil edilmedi.
1917’de Çarlık Rusya’sının yıkılması, ardından SSCB’nin kurulup dağılması, taşınmazın statüsünü daha da karmaşık hale getirdi. 1950’de yapılan kadastro tespitinde yalı, hâlâ Nikola İsveçin adına kayıtlıydı.
Dava 2004’te başladı
2004 yılında Hazine, Nikola İsveçin’in mirasçısız öldüğü gerekçesiyle taşınmazın devlete geçmesi için dava açtı. Vakıflar Genel Müdürlüğü ise mülkün Sultan Bayezid Vakfı’na ait olduğunu savundu.
Rusya Federasyonu, mülkün bedelinin Çarlık tarafından ödendiğini öne sürerek tapunun kendi adına tescilini talep etti. Ancak süreç devam ederken İsveçin’in Fransa’da yaşayan torunları ortaya çıktı.
Mahkeme dört tarafı aynı dosyada birleştirdi
İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi, Hazine, Vakıflar, Rusya ve mirasçıların taleplerini tek dosyada birleştirerek kapsamlı bir karar hazırladı. Kararda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay’dan toplam 25’e yakın içtihat incelendi.
Mahkeme, Hazine’nin ve Rusya’nın iddialarını 10 yıllık hak düşürücü süre nedeniyle reddetti. Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün talebi de, mirasçıların varlığının belgelenmesiyle geçersiz sayıldı.
Yalı İsveçin ailesine geçti
Mahkeme, tapunun Nikola İsveçin’in mirasçıları lehine devamına karar verdi. 2022’de yapılan keşifte değeri 300 milyon TL olarak belirlenen mülkün bugünkü piyasa değerinin 1,5 milyar TL’nin üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Fransa’daki torunlar Aurelie Lecomte İsveçin, Cedric Lecomte İsveçin ve Jean Ivan İsveçin, yalıyı miras yoluyla devralan isimler oldu.
Rus elçilik çalışanından Fransız torunlara uzanan soy bağı
Fransız Jenealojik Etüd Ofisi tarafından hazırlanan soyağacına göre, 1815 doğumlu Nikola İsveçin 1903’te Türkiye’de öldü.
Onun soyundan gelen aile üyeleri arasında evlat edinen Didier Lecomte İsveçin’in çocukları Cedric ve Aurelie Lecomte İsveçin ile Nikola’nın torunu Jean İsveçin yer alıyor. Böylece, 200 yıllık yalı üç mirasçının mülkiyetine geçti.