İstanbul’da Yenidoğan Çetesi Raporu
İstanbul’da, 22’si tutuklu 47 sanık hakkında hazırlanan fezlekede, Sağlık Bakanlığı Müfettişliği’nin “Yenidoğan çetesi” raporunda dikkat çeken bilgilere yer verilmektedir. Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar ve Terör Suçları Soruşturma Bürosu tarafından hazırlanan bu fezlekede, yenidoğan ünitelerindeki tıbbi eksikliklerin 10 bebeğin hayatını kaybetmesine neden olduğu vurgulanmaktadır.
Fezlekede, maktul olarak belirtilen bebek A.K.’nin ölümüne ilişkin yapılan değerlendirmede, bebeğin solunum sıkıntısının arttığı ancak gerekli müdahalelerin zamanında yapılmadığı ifade edilmektedir. Entübasyonun gecikmeli olarak yapıldığı, bu sırada hastanede bulunması gereken Dr. D.E’nin görev yerinde olmadığı kaydedilmiştir.
6 Aylık Bebek ve Yanlış Müdahale
Raporda, bebek M.N.O’nun ölümüne dair yapılan değerlendirmeye göre, 6 aylık bebeğin uygun bir çocuk yoğun bakım yerine, doktoru olmayan bir yenidoğan yoğun bakım ünitesine sevk edildiği belirtilmektedir. Bu süreçte hemşirenin, doktorun bilgisi olmadan müdahalede bulunduğu aktarılmaktadır.
Bebek H.K. ile ilgili yapılan tespitlerde ise, hastaya kalp masajı uygulandığı esnada Dr. D.E’nin orada bulunmaması nedeniyle Dr. İ.G.’nin olayın örtbas edilmesi amacıyla ölüm saatini değiştirdiği ve epikriz yazdırdığı ortaya çıkmıştır. Ameliyat edilebileceği bir merkeze sevk edilmeyen bebek, bu nedenle hayatını kaybetmiştir.
Raporda ayrıca, bebek Ö.H.’ye yapılan kalp masajının hemşireler tarafından gerçekleştirildiği, bu süreçte kullanılan en önemli ilaç olan adrenalinle ilgili Dr. İ.G.’nin hemşirelere “adrenalini kapat” talimatı vererek yanlış yönlendirme yaptığı vurgulanmaktadır. Bebek M.S’nin ise yenidoğan temel bakımının gerekliliklerinin ihmal edilmesi, uygun bir merkeze sevk edilmemesi ve hastayı hayatta tutan “prostavazin” isimli ilaç tedavisinin kesilmesi sonucunda yaşamını yitirdiği ifade edilmektedir.
Fezlekede, diğer maktul bebekler hakkında da ihmallerin bulunduğu ve bu ölümlerde hastaneler, doktorlar ve hemşirelerin sorumluluğunun olduğu kanaatine varıldığı belirtilmektedir.
Yoğun Bakım Hizmetleri Tebliği
Raporun genel değerlendirme kısmında, 2011’de Resmi Gazete’de yayınlanan yoğun bakım tesislerinde yoğun bakım hizmetlerinin uygulama usul ve esaslarına ilişkin tebliğe de yer verilmektedir. Bu tebliğe göre, ikinci ve üçüncü seviye yenidoğan yoğun bakım servislerinde neonatoloji uzmanı bulunmaması durumunda, tercihen yenidoğan yoğun bakım konusunda deneyimli bir çocuk sağlığı uzmanının görevlendirilmesi gerektiği, dördüncü seviye yenidoğan yoğun bakım servislerinde ise neonatoloji uzmanının zorunlu olarak görevlendirilmesi gerektiği aktarılmaktadır.
Bebeklerde Komplikasyon Riski
Takip edilen hastanelerde bu kararın kağıt üzerinde doğru bir şekilde uygulandığı ancak pratikte ciddi eksikliklerin yaşandığı ifade edilmektedir. Üçüncü düzey yenidoğan yoğun bakım takibinin, yenidoğan hekimi konsültasyonu ve/veya çocuk doktoru ile yapılmış gibi göründüğü, ancak tüm vakaların yenidoğan hekiminin fiziksel yokluğu nedeniyle kaybedildiği, çocuk hekiminin sorumluluğu almadığı ve hemşirenin tüm tanı ve tedaviyi yönetmeye çalıştığı belirtilmektedir.
Bu bebeklerde, saatler içinde her dakikada yeni bir komplikasyon gelişebileceği vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, izlenmesi, değerlendirilmesi ve gerekli tedavinin verilmesi için fiziksel olarak orada bulunması gereken bir yenidoğan hekimine ihtiyaç olduğu ifade edilmektedir. Yenidoğan yoğun bakım bebeklerinin %90’ında üçüncü düzey tedavi, %10’unda ise dördüncü düzey tedavi gerekmektedir. Teorik olarak çocuk hekiminin sorumluluğunda olan ancak pratikte hemşirelerin izlemine bırakılan yenidoğan bebeklerin %90’ının hayat haklarının ellerinden alındığı sonucuna varılmaktadır. Bu nedenle, dördüncü düzeyde olduğu gibi üçüncü düzey yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde de yoğun bakım doktorunun görevlendirilmesi gerektiği, aksi takdirde benzer olayların tekrar yaşanacağı kanaatine varılmaktadır.