Samanyolu galaksisinde yıldızlardan bağımsız dolaşan ve sayılarının trilyonları bulduğu düşünülen “başıboş gezegenler”, bilim insanlarının en büyük gizemlerinden biri olmaya devam ediyor. Ancak Avrupa Güney Gözlemevi’nin (ESO) Çok Büyük Teleskobu (VLT) ile yapılan son gözlemler, bu gizemi sarsacak çarpıcı bir gelişmeyi ortaya çıkardı: Cha 1107−7626 adlı serbest gezegen, şimdiye dek ölçülen en hızlı büyüme oranıyla bilim dünyasını şaşırttı.
Saniyede 6 milyar ton madde yutuyor
St Andrews Üniversitesi liderliğindeki uluslararası ekip, Cha 1107−7626’nın saniyede yaklaşık 6 milyar ton madde tükettiğini keşfetti. Bu oran, gezegen kütleli bir cisim için bugüne kadar kaydedilen en yüksek büyüme hızı olarak tarihe geçti. Jüpiter’den 5 ila 10 kat daha büyük kütleye sahip bu gezegen, döteryum füzyonunu başlatacak kadar ağır olmadığı için kahverengi cüce sınıfına da girmiyor.
Gizemli parlama ve EXor benzeri patlamalar
2025’in Nisan-Mayıs ve Haziran-Ağustos döneminde gezegenin parlaklığında ani artışlar kaydedildi. James Webb Uzay Teleskobu’ndan gelen verilerle birleştirilen gözlemler, gezegenin madde biriktirme hızının bu süreçte 6-8 kat arttığını gösterdi. Araştırmacılar, bu parlamaların genç yıldızlarda görülen EXor patlamaları ile benzerlik taşıdığını ve böyle bir olayın ilk kez yıldız altı bir cisimde net şekilde izlendiğini bildirdi.
Yıldız mı gezegen mi? Sınırlar bulanıklaşıyor
Cha 1107−7626’daki bu olağanüstü büyüme ve enerji patlamaları, yıldızlarla gezegenler arasındaki ayrımı sorgulatıyor. Araştırma ekibinden Dr. Belinda Damian, “Bu keşif, yıldız benzeri süreçlerin serbest gezegenlerde de yaşanabileceğini göstererek oluşum teorilerimizi yeniden düşünmeye zorluyor” dedi.
St Andrews Üniversitesi’nden Prof. Aleks Scholz ise, “Bu cisimler gerçekten yıldızlar gibi mi oluşuyor yoksa doğdukları sistemlerden dışarı atılan dev gezegenler mi? Bu soru artık çok daha kritik” yorumunda bulundu.
Bilim dünyasında yeni kapılar aralanıyor
The Astrophysical Journal Letters’ta yayımlanan bulgular, başıboş gezegenlerin erken evrim süreçlerine dair bugüne kadar elde edilen en güçlü kanıtı sunuyor. Bu keşif, hem yıldız oluşumu hem de gezegen göçü teorileri için devrim niteliğinde veriler sağlayabilir.