Yandex B2B Tech ve St. Petersburg Devlet Pediatrik Tıp Üniversitesi iş birliğiyle, 12 aydan küçük bebeklerin beyin gelişimini değerlendiren yapay zekâ tabanlı yeni bir analiz sistemi geliştirildi. Bu gelişmiş sinir ağı, günler süren beyin MR analizlerini yalnızca birkaç dakikada tamamlayarak doktorlara hızlı ve güvenilir karar desteği sunuyor. Özellikle serebral palsi gibi merkezi sinir sistemi hastalıklarının erken teşhisi ve etkili rehabilitasyon stratejilerinin belirlenmesinde çığır açması bekleniyor.
Serebral palside erken tanı zorluğu
Serebral palsi (SP), genellikle anne karnında veya doğumdan kısa süre sonra ortaya çıkan, hareket yeteneğini kalıcı olarak etkileyen bir nörolojik rahatsızlık. Dünya genelinde her 1.000 doğumda 2-3 çocuğu etkileyen SP’nin Türkiye’deki görülme oranı da oldukça yüksek. Bu durum, erken tanı araçlarına olan ihtiyacı daha da önemli hale getiriyor.
Ancak yaşamın ilk yılı, tanı sürecinde büyük zorluklar içeriyor. Bunun iki temel nedeni var: – Hızlı beyin gelişimi: Bebek beyninin kısa sürede büyük yapısal değişimler geçirmesi. – Düşük kontrast: MR görüntülerinde gri ve beyaz madde arasındaki kontrastın zayıf olması nedeniyle, temel beyin dokularının ayırt edilmesindeki güçlük.
Tecrübeli bir radyolog için dahi bir beyin MR’ını analiz edip raporlamak saatler hatta günler sürebiliyor. Özellikle uzun dönemli takiplere ihtiyaç duyan bebek hastalarda, yüzlerce görüntünün manuel olarak incelenmesi ciddi zaman kaybına neden oluyordu.
Yapay zekâ ile hızlı ve doğru analiz
Yandex araştırmacıları ve üniversite uzmanları, bu süreci hızlandırmak amacıyla özel bir sinir ağı mimarisi geliştirdi. Ekip, eksik olan veri setlerini tamamlamak için klinik uzmanlarla birlikte yeni segmentasyon açıklamaları oluşturdu. Geliştirilen yapay zekâ modeli, bebek beyinlerinde gri ve beyaz maddeyi yüzde 90’ın üzerinde doğruluk oranıyla ayırt etmeyi başardı.
Bu sistem, rutin MR analizlerinde segmentasyon işlemlerini otomatikleştirerek radyologların daha karmaşık vakalara odaklanmasını sağlıyor. Ayrıca, deneyimi sınırlı olan uzmanlara da güçlü bir destek mekanizması sunarak tanısal hataları azaltıyor.
Uygulamanın klinik faydaları
Yeni yapay zekâ çözümü, klinik süreçlere entegre edildiğinde önemli avantajlar getiriyor:
- Hız: Günler süren MR analizleri dakikalar içinde tamamlanabiliyor, böylece tedaviye erken başlanabiliyor.
- Doğruluk: Yüzde 90’ın üzerindeki hassasiyet oranıyla gri ve beyaz madde ayrımını objektif biçimde yapabiliyor.
- Küresel erişim: Sistem açık kaynaklı olarak GitHub’da ücretsiz yayınlandı. Bu sayede dünya genelindeki sağlık kurumları teknolojiden yararlanabiliyor.
Yandex B2B Tech tarafından yapılan açıklamada, bu teknolojinin bebeklerde nörolojik bozuklukların erken tanısına katkı sağlayacağı, doktorların daha hızlı, doğru ve kişiselleştirilmiş tedavi stratejileri geliştirmelerine olanak tanıyacağı vurgulandı.