Mardin’in Kızıltepe ilçesinde yer alan Uluköy Mağarası’nda yapılan kazılar, sadece bölge tarihine değil, insanlık tarihine dair de kritik bilgiler sunmaya başladı. Yaklaşık 400 bin yıl önceye uzanan bu eşsiz mağarada, Homo Erectus’tan modern insana kadar dört farklı insan türünün yaşamış olabileceği ortaya çıktı.
Paleolitik Çağ’ın İzleri Mardin’de
Mardin Müze Müdürlüğü başkanlığında, Mardin Artuklu Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ergül Kodaş’ın bilimsel danışmanlığında yürütülen kurtarma kazılarının üçüncü sezonunda çok sayıda yeni buluntuya ulaşıldı. 23 metre uzunluğunda ve 16 metre derinliğindeki mağarada yürütülen çalışmalarda Paleolitik döneme ait yontma taş aletler, kemik kalıntıları ve ilk kez obsidyen aletler tespit edildi.
200 Bin Yıllık Obsidyen Ticareti Belirtisi
Kodaş, bölgede bulunan obsidyen aletlerin daha önce Geç Paleolitik döneme ait olduğu düşünülse de, bu kazıyla birlikte milattan önce 160-200 bin yıllarına kadar uzanabileceğini vurguladı. Bu bulgular, sadece yerel değil, aynı zamanda Yakın Doğu’daki erken dönem insan hareketliliği ve ticaretine dair yeni sorular doğuruyor.
Kuzey Mezopotamya’nın İlk ve Tek Mağara Kazısı
Güneydoğu Anadolu’da Paleolitik dönem üzerine yapılan çalışmalar oldukça sınırlı. Ancak Uluköy Mağarası, Kuzey Mezopotamya’da gerçekleştirilen ilk ve tek mağara kazısı olarak bölge arkeolojisinde çığır açma potansiyeline sahip. Bu nedenle elde edilen verilerin hem ulusal hem de uluslararası akademik çevrelerde büyük yankı uyandırması bekleniyor.
Arkeogenetik ve Paleoekolojiye Katkı
Kazı alanından çıkan kemikler üzerinde yapılan analizler, dönemin faunası ve iklimine dair bilgi verirken, arkeogenetik çalışmalar da o dönem yaşayan insan türlerinin izini sürmeye olanak tanıyor. Kazı ekibi, Homo Erectus’un son evresiyle birlikte Arkaik Sapiens, Neandertal ve modern Homo Sapiens’in bu mağarada yaşamış olabileceğini belirtiyor.
Mardin Kültür Müdürü: “Eşsiz Bir Kazı”
Kültür ve Turizm İl Müdürü Ayhan Gök, Uluköy Mağarası’nı “eşsiz bir kazı” olarak nitelendirerek, bu bölgedeki çalışmaların sadece Türkiye için değil, tüm dünya tarihi açısından değerli olduğunu ifade etti.