Giriş: Osmanlı’dan Günümüze Uzanan Sanat Yolculuğu
Türk kültürünün zengin mirasını yansıtan ve iki kardeşin ortak hayaliyle hayat bulan Çelebi Operası, uzun yıllar boyunca sahnelenememesinin ardından nihayet 2019 yılında Opera Sahnesi’nde dünya prömiyerini gerçekleştirerek, sanat dünyasında yeni bir sayfa açtı. Bu eser, Ekrem Reşit Rey ile kardeşi Cemal Reşit Rey’in ortak emeklerinin ürünüdür ve Türk müzik ve tiyatrosunun evrensel standartlara ulaşmasında önemli bir dönüm noktasıdır.
Tanıtım ve Sanatçıların Katkıları
Prömiyer öncesinde gerçekleştirilen törende, Devlet Opera ve Balesi (DOB) Genel Müdürü Tan Sağtürk yaptığı konuşmada, Çelebi adının Osmanlı döneminde ilim, sanat ve edebiyata merakıyla bilinen, zarif ve kültürlü bireyleri ifade ettiğini belirtti. “Dünyada Beğeni Toplayacak Bir Prodüksiyon” sloganıyla yola çıkan ekip, eserin sanatsal ve teknik açıdan üstünlüğünü vurguladı.
Sağtürk, eser üzerinde emeği geçen tüm sanat ve teknik ekibi övgüyle kutlayarak, “Bu eser, Atatürk’ün mirasına sahip çıkma girişimidir” diyerek, Türk kültürüne ve tarihine duyulan saygıyı dile getirdi. Ayrıca, Cemal Reşit Rey’in sağlığında tamamlanan ve 430 sayfalık piyano-şan partisyonlarını temize çeken, eğitimci ve müzikolog Dr. Aydın Karlıbel’e de şükranlarını sundu.
Sanatın Evrensel Diliyle Geçmişe Yolculuk
İki saatlik bir görsel ve işitsel şölen sunan Çelebi Operası, Türk müziği motifleri ile Batı müziği tekniklerini ustalıkla harmanlayan özgün bir yapıya sahiptir. Eserde, Lale Devri’nin ihtişamlı atmosferi ve dönemin kostüm ve dekorları, seyirciyi 18. yüzyıl Osmanlı Sarayı’na götüren bir zaman makinesi görevi görür. Besteci Cemal Reşit Rey’in en önemli eserleri arasında yer alan ve “Çelebi Mehmet Efendi” etrafında gelişen olayların anlatıldığı bu opera, Türk müziğinin evrensel diliyle, geleneksel motifleri ve modern teknikleri bir araya getirir.
Sahne Tasarımı ve Rejisörlüğün Usta Ellerinde
Orijinal dört perdeden oluşan eser, Ankara Devlet Opera ve Balesi tarafından iki perdeli olarak sahneye taşındı. Rejisörlüğü, Türk tiyatrosunun duayenlerinden Gürçil Çeliktaş’a ait olup, sahne tasarımı ve koreografiyle de sanatın bütünsel bir dilde anlatılmasına öncülük etmiştir. Eserin sahne performansında, orkestra şefliğini Rustam Rahmedov, koroyu ise Ivan Pekhov üstlenmiştir.
Sanatçıların Canlandırdığı Unutulmaz Karakterler
Prömiyerde, “Fatma” rolünü Seda Aracı Ayazlı, “Çelebi” karakterini Aykut Çınar, “Sadrazam” rolünü ise Erdem Baydar canlandırdı. Dönem içinde yapılacak tur boyunca, “Fatma” ve “Rebeka” gibi diğer karakterler de, farklı sanatçılar tarafından farklı temsillerde canlandırılacaktır. Orkestra ise, Rustam Rahmedov, Deniz Erdinç ve Can Okan’ın yönetiminde çeşitli sahnelerde yer alacak, böylece eser, farklı dinleyici ve izleyici kesimlerine ulaşmayı hedeflemektedir.
Gelecek Temsiller ve Prodüksiyonun Sürekliliği
Çelebi Operası, 21-26 Nisan ve 3-12 Mayıs tarihlerinde toplam dört kez sahnelenecek ve bu sayede eserin sanatsal ve kültürel etkisi yaygınlaştırılacaktır. Kostüm tasarımı Gazal Erten’e, ışık ve dekor tasarımı ise sırasıyla Ali Gökdemir ve Özgür Usta’ya ait olup, koreografi ise Nilgün Bilsel Demireller’in imzasını taşımaktadır. Bu üretim, Türk müziği ve tiyatrosunun çağdaş yorumlarının izleyiciyle buluşmasını sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda kültürel hafızamızın güçlenmesine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.