Cengiz Aytmatov’un Hayatı
“Sovyetler Birliği’nin son yazarı” olarak anılan Cengiz Aytmatov, Kırgızistan’ın Talas bölgesinde 1928 yılında doğdu. Ülkesinde “Kırgız edebiyatı” denilince ilk akla gelen isimlerden biri olan Aytmatov, devlet adamı Törekul Aytmatov ile Tatar asıllı öğretmen Nagima Aytmatov’un çocuğu olarak dünyaya geldi.
Babası Törekul Aytmatov, Stalin döneminde “halk düşmanı” ilan edilerek kurşuna dizildi. Bu trajik olayın ardından ailesiyle dedesinin yanına taşınan Aytmatov, eğitimine burada devam etti. Edebiyat alanında başarılı bir kariyer yapacak olan Aytmatov’un ilk öyküsü 1952 yılında yayımlandı.
Cengiz Aytmatov’un Eserleri ve Başarıları
Aytmatov, edebi kariyerinde pek çok önemli esere imza attı. “Cemile”, “İlk Öğretmenim”, “Toprak Ana”, “Elveda Gülsarı”, “Selvi Boylum Al Yazmalım”, “Beyaz Gemi” gibi eserleriyle dünya çapında tanınan bir yazar haline geldi. Eserleri 176 dile çevrilen Aytmatov, 128 ülkede okuyucularıyla buluştu.
Yazarlık kariyerinin yanı sıra siyasette de yer alan Aytmatov, Sovyetler Birliği Parlamentosu’nda milletvekilliği yaptı. Ayrıca Mihail Gorbaçov’un danışmanlığını yapan 5 kişiden biri oldu. Birçok uluslararası ödül alan Aytmatov, Türkiye’de “Selvi Boylum Al Yazmalım” romanıyla da tanındı.
Aytmatov, “Gün Olur Asra Bedel” romanıyla dünya literatürüne “mankurt” kavramını kazandırdı. Bu kavram, insanların köklerinden kopması ve kimliğini unutması durumunu ifade etmektedir.
2008 yılında ani bir böbrek rahatsızlığı sonucu Almanya’da hayatını kaybeden Aytmatov, Kırgızistan’ın edebi mirasına önemli katkılarda bulunmuş bir yazardır.