Ayla Erduran’ın Vefatı ve Anısı
Devlet Piyano Sanatçısı Gülsin Onay, dünyaca ünlü keman virtüözü Ayla Erduran’ın vefat haberini derin bir üzüntüyle duyurdu. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvanına sahip olan Erduran, müzik dünyasının ilk harika çocuklarından biri olarak tanınmış ve uzun yıllar boyunca sanatseverlerin gönlünde taht kurmuştur.
Onay, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Ne büyük bir kayıp… Ayla Erduran’ı kaybettik. Büyük kemancımız, eşsiz müzisyenimiz artık aramızda değil. Onun sanatıyla, müziğiyle dokunduğu gönüller her zaman hatırlayacak. Müziğiyle yaşattığı duygular, bıraktığı izler asla silinmeyecek” ifadelerini kullandı.
Acı haberi alan Fazıl Say ise sosyal medyadan şu duygusal paylaşımı yaptı:
“Çok değerli Ayla Erduran’ın bugün vefat ettiğini derin bir üzüntüyle öğrendim.
Ayla Erduran, olağanüstü bir keman sanatçısıydı, gerçek bir müzisyendi. Yıllarca, onun konserleri ile büyüdük, onun gibi hür ve özgür ruhlu bir sanatçıyı tanıyarak çok şey öğrendik.
Ayla, kalbiyle çalardı. Her notaya ruhunu katardı; acısıyla tatlısıyla, uzun bir 90 yıllık ömründe hayatın getirdikleri ve götürdükleri, tüm doğası ile onun yaptığı müziğe tamamen yansırdı. Duyarlı bir sanatçıydı ve cesurdu.
Bir yandan, -gerçek sanatçılığa özgü- “yaralı bir ruh” idi. Ayla hanım, yakın aile dostumuzdu; hem Ahmet Say’ın hem de benim için önemli bir isimdi. Gördüğünüz fotoğrafımız 2006 yılında, Ankara’da düzenlenen bir “Ahmet Say Ödül Gecesi” konserimizden. Ayla ve Cihat ile birlikte oda müziği yapmıştık. Hepimizin başı sağ olsun. Müzik dünyası, önemli bir değerini yitirdi. Işıklarda uyusun sevgili Ayla Erduran.”
Ayla Erduran Kimdir?
Ayla Erduran, 22 Ağustos 1934 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi. Babası, üroloji alanında Türkiye’nin öncü doktorlarından biri olan Behçet Sabit Erduran, annesi ise Kadriye Erduran’dır. Dört yaşında Karl Berger’in öğrencisi olarak kemana başlayan Erduran, ilk resitalini on yaşında, Ferdi Ştatzer eşliğinde Saray Sineması’nda verdi.
1946-1951 yılları arasında Paris Konservatuvarı’nda eğitim aldı ve keman bölümünden birincilikle mezun oldu. 1951-1955 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri’nde, 20. yüzyılın en önemli keman hocası olan Ermeni İvan Galamyan ve keman virtüözü Zino Francescatti ile özel olarak çalıştı. ABD’deki ilk konserini Newark’ta, Thomas Schermann yönetimindeki orkestrayla gerçekleştirdi.
Avrupa’daki konser kariyerine Polonya’da, Varşova Filarmoni Orkestrası eşliğinde çaldığı Glazunov’un keman konçertosu ile adım attı. 1957-1958 yılları arasında Moskova Konservatuvarı’nda David Oistrakh ile çalıştı ve 1957 Wieniawski yarışmasında yüz yirmi kemancı arasında ilk altıya girerek ödül kazandı.
Avrupa’nın çeşitli şehirlerinde, Güney Amerika’da, ABD, Kanada, Orta Doğu, Hindistan, Afrika, Rusya, Azerbaycan ve Türkiye’nin pek çok köşesinde turneler gerçekleştirdi. 1963’te Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası ile Orta Doğu turnesine çıkarak Anadolu’nun farklı bölgelerinde konserler verdi.
1970 yılında Hollanda’da Beethoven Ödülü’nü kazandı ve 1971 yılında Türkiye Cumhuriyeti Devlet Sanatçısı unvanını aldı. 1985’te Paita yönetiminde Londra Filarmoni Orkestrası ile Brahms konçertosunu plağa aldı. Ayrıca, Jean Sibelius’un 100. yılında Ansermet yönetiminde Suisse Romande Orkestrası ile bestecinin keman konçertosunu seslendirdi.
1973’ten 1990’lara kadar İsviçre’deki Conservatoire Populaire ve Lozan Konservatuvarı’nda ustalık sınıfında öğretmenlik yaptı. 2002 yılında Evin İlyasoğlu tarafından kaleme alınan “Ayla’yı Dinler misiniz?” adlı biyografik romanı, sanatçının yaşamına ışık tutmaktadır.
2012 yılında merkezi Paris’te bulunan “Société d’Encouragement au Progrés” tarafından “meslekleriyle iz bırakan ve fark yaratan” kişilere sunulan ve Fransız Senatosu ile birlikte verilen “Médallie D’honneur – Médaille de Vermeil” ile onurlandırıldı.