Ferhan Şensoy, 26 Şubat 1951 tarihinde Samsun’da, ünlü usta oyuncu, Çarşamba Belediye Başkanı ve tüccar Yusuf Cemil Şensoy ile ilkokul öğretmeni Müjgan Şensoy’un oğlu olarak dünyaya gelmiştir. Küçük yaşlardan itibaren sanatla iç içe büyüyen Şensoy, 1957 yılında Samsun’daki Gazi Osman Paşa İlkokulu’na başlamıştır. Ortaokul eğitimini Galatasaray Lisesi’nde sürdürmek üzere 1961 yılında İstanbul’a gelmiş, ancak bir süre sonra okuldan ayrılarak Samsun’a dönmüştür. 1970 yılında Çarşamba Lisesi’nden mezun olmuştur.
Devekuşu Kabare ile Sahnelerle Tanışma
Ferhan Şensoy’un ilk öykü ve şiirleri, 1969 yılında “Yeni Ufuklar” ve “Soyut” dergilerinde yayımlanmaya başlamıştır. 1970 yılında kaleme aldığı skeçler, Devekuşu Kabare’de sahnelenmeye başlamış, böylelikle sahne hayatı da başlamıştır. Aynı yıl, Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Mimarlık Bölümüne girmesinin yanı sıra, Galatasaray Oyuncuları adlı amatör topluluğu kurmuştur. Bu topluluk, Haldun Taner’in önderliğinde, sanatçının yazdığı “Je M’en Fous Bilader” adlı Türkçe-Fransızca eserin provalarını gerçekleştirmiştir.
Grup Oyuncuları ile 1971 yılında Ayfer Feray Tiyatrosu’nda profesyonel oyunculuğa adım atan Şensoy, ilk profesyonel yönetmenlik deneyimini ise İsmet Küntay’ın yazdığı “Güm Güm Güm” adlı oyunla yaşamıştır.
Fransa’da Tiyatro Eğitimi
1972 yılında Fransa’nın Strazburg kentinde Ecole Superieure d’Art Dramatique okulunda tiyatro öğrenimine başlayan Ferhan Şensoy, 1973 yılında yönetmen Jerome Savary’nin asistanlığını üstlenmiştir. Aynı yıl, “Haneler” adlı oyunu Haldun Taner ve Umur Bugay’ın ek skeçleriyle Devekuşu Kabare Tiyatrosu’nda sahneye koymuştur. Şensoy, 1975 yılında Fransızca yazdığı “Montreal’de Ce Fou De Gogol” eseriyle “En İyi Yabancı Yazar” ödülünü kazanmıştır.
Tiyatroya olan tutkusunu hayatı boyunca sürdüren sanatçı, 1973 yılında Nazım Hikmet, Fazıl Hüsnü Dağlarca ve Yunus Emre metinlerini içeren Fransızca kolaj oyunu “Proche-Orient Lointain” (Iraktır Yakın Doğu) eserini kaleme almıştır. Türkiye’ye döndükten sonra 1976’da Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu’nda “Dur Konuşma Sus Söyleme” adlı eserinde rol almış, Türk Yazarları Tiyatrosu’nda oyunculuk ve yönetmenlik yapmıştır.
Yazarlık ve Sinema Kariyeri
İlk televizyon skeçlerini 1976 yılında yazmaya başlayan Ferhan Şensoy, Ali Poyrazoğlu ile birlikte rol aldığı bir skeçte canlandırdığı garson karakteriyle televizyona adım atmıştır. TRT ve Devekuşu Kabare Tiyatrosu için çeşitli skeçler kaleme almıştır. Usta oyuncu, bir süre Nisa Serezli-Tolga Aşkıner Tiyatrosu’nda da sahne almıştır. 1977’de yayımlanan ilk kitabı “Kazancı Yokuşu” ile edebiyat dünyasına adım atmıştır. Aynı yıl, Temel Gürsu’nun yönettiği “Kızını Dövmeyen Dizini Döver” adlı filmde ilk kez kamera karşısına geçmiştir.
1978 yılında oyuncu Mete İnselel ile Anyamanya Kumpanya Tiyatrosu’nu kuran Şensoy, “İdi Amin Avantadan Lavanta” oyununda hem oyuncu hem de yönetmen olarak uzun yıllar görev almıştır. 1978’de yazdığı “Bizim Sınıf” adlı televizyon dizisi, öğretmenlerin manevi şahsiyetini tezyif ettiği gerekçesiyle TRT’de yasaklanmış ve diğer dizileri de yayından kaldırılmıştır. Ancak 1979 yılında “Sizin Dershane” dizisinde rol alarak ekranlara geri dönmüştür. Tiyatro çalışmalarını aksatmadan sürdüren sanatçı, Ayfer Feray Tiyatrosu’nda yazıp yönettiği “Hayrola Karyola” oyununda da performans sergilemiştir.
Dedikodu Şov ve Ortaoyuncular
Yazdığı “Dedikodu Şov” adlı kabare gösterisini, Adile Naşit, Perran Kutman, Pakize Suda, Sevda Karaca ve İstanbul Gelişim Orkestrası ile sahnelemiştir. Ayrıca, Arda Uskan’ın yazıp, Fuat Güner’in müziklerini yaptığı “Kukla ve Kuklacı Kabare” gösterisinde de yer almıştır. 14 Mart 1980’de Harbiye’de, Yapı Endüstri Merkezi Salonu’nda ilk kez perdelerini açan Ortaoyuncular bünyesinde “Nöbetçi Oyuncular” adlı bir gençlik grubu kurarak, yeni tiyatro sanatçılarının yetişmesine katkıda bulunmuştur.
Şensoy’un müziklerini Fuat Güner’le yaptığı, yönetmenliğini üstlendiği ve oyuncu olarak da yer aldığı “Şahları da Vururlar” eseri, “Avni Dilligil Jüri Özel Ödülü” ve Dergi-13’ün “En Başarılı Oyun Ödülü”ne değer görülmüştür. Küçük Sahne’nin 30. yılı dolayısıyla Ortaoyuncular’ın konuğu olarak, Aleksiev Arbuzov’un “Eski Moda Komedya” adlı oyununda rol almış ve performansıyla Tiyatro-81’in “En İyi Erkek Oyuncu Ödülü”nü kazanmıştır.
Ferhangi Şeyler ve Ödülleri
7 Mart 1987’den itibaren aralıksız sahnelenen “Ferhangi Şeyler” adlı tek kişilik oyunuyla büyük beğeni toplamıştır. Yazıp yönettiği “Varsayalım İsmail” adlı televizyon dizisindeki performansıyla, Doruktakiler Ödülü’nü kazanmıştır. 1988’de, kendisine Ulvi Uraz Ödülü ve Sanat Kurumu Ödülü’nü getiren “İstanbul’u Satıyorum” oyununu yeniden yazıp, müziklerini yapmıştır. Bu eser, Münir Özkul ve Erol Günaydın’ın katılımıyla Ortaoyuncularda sahnelenmiştir.
1991 yılında BBC’ye verdiği bir röportajda, geleneksel tiyatro motiflerinden ve ortaoyunundan yararlandığını ifade ederek, “Benimki meddahlık ama çağdaş bir meddahlık çizgisi yakalamaya çalışıyorum.” demiştir. İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda Haldun Taner’in “Keşanlı Ali Destanı”nı sahneye koyan Şensoy, Anca Visdei’nin “Don Juan ile Madonna” oyununu da Fransızca’ya çevirip yönetmiştir.
Ödüller ve Uluslararası Başarılar
Ferhan Şensoy, Avni Dilligil, İsmail Dümbüllü ve Nasrettin Hoca Mizah Ödülü’nün yanı sıra Kültür ve Turizm Bakanlığı Jüri Özel Ödülü, Afife Jale ve Muhsin Ertuğrul Ödülü gibi birçok prestijli ödülün sahibidir. Kel Hasan Efendi’den bu yana gelen Ortaoyuncuları Kavuğu’nu Münir Özkul’dan devralmış ve Rasim Öztekin’e devretmiştir. Kavuğun kendisine geçmesini, “Heyecan verici. Böyle bir kavuğun Kel Hasan Efendi’den Dümbüllü İsmail’e sonra Münir Özkul’dan bana gelmesi hem büyük bir sevinç hem de büyük bir sorumluluk.” sözleriyle dile getirmiştir.
1990 yılında Pierre-Henri Cami’nin yaşamı ve yapıtlarından yola çıkarak yazıp yönettiği “Yorgun Matador” oyunu, ona Doruktakiler ve Altan Erbulak Ödülleri’ni kazandırmıştır. “Ferhangi Şeyler” gösterileri, Altın Objektif Ödülü’ne layık görülmüş ve Stuttgart, Duisburg, Bochum, Berlin, Wuppertal, Köln, Nühnberg, Munich, Frankfurt, Hamburg, Amsterdam ve Zürih’te sahnelenmiştir.
1994’te, kiraladığı bir gemiyi yüzen tiyatroya dönüştürerek “İçinden Dalga Geçen Tiyatro” adını vermiştir. Bu geminin tiyatro salonunda yazıp müziklerini yaptığı “Seyircili Seyir Defteri” adlı oyunu sahnelemiştir. Aynı geminin 2. katında gece 24.00’ten sonra “Kırkambar-Gece Tiyatrosu” kabare gösterisini de sunmuştur. Bu projeleriyle “İsmail Dümbüllü Ödülü”nü kazanmıştır.
Sanatçının “Güle Güle Godot” adlı eseri, Paris’te amatör bir tiyatro topluluğu tarafından “Adieu Godot” ismiyle sahneye konulmuş, “Hayrola Karyola” oyunu ise Yugoslavya’da Prizren Kültürevi Türk Tiyatrosu’nda sergilenmiştir. Amsterdam’da, Amsterdam Deneme Sahnesi Topluluğu tarafından “Kahraman Bakkal Süpermarkete Karşı” ve “Parasız Yaşamak Pahalı” oyunları sahneye konmuştur.
2001 yılında özgeçmişini kaleme aldığı “Kalemimin Sapını Gülle Donattım” adlı romanını yayımlamıştır. 1980 yılında Derya Baykal ile evlenen Şensoy’un bu evliliğinden 1989’da kızı Müjgan Ferhan, 1990’da ise Neriman Derya dünyaya gelmiştir. Çift, 2004 yılında evliliklerini sonlandırmıştır.
Ferhan Şensoy’un 2005 yılında yayımlanan “Eşeğin Fikri”, “Hacı Komünist” ve “Elveda SSK” adlı üç kitabı bulunmaktadır. Deneme Sahnesi 35. Yıl Ödülleri’nde En İyi Erkek Oyuncu Ödülü ile Nasrettin Hoca Altın Eşek Gülmece Ödülü’nün sahibi olmuştur. Elli kadar tiyatro oyununda ve 10’dan fazla televizyon dizisinde rol almış, 2006 yılında “Pardon” filmiyle en iyi senaryo ödülünü kazanmıştır.
Kaleme Aldığı Oyunlar
- İşsizler Cennete Gider
- Ruhundan Tramvay Geçen Adam
- Bilimsiz, Kurgusal Güldürü
- Fername
- Kiralık Oyun
- Uzun Donlu Kişot
- Beni Ben mi Delirttim?
- Biri Bizi Dikizliyor
- Kahraman Osman
- Kökü Bitti Zıkkım Zulada
- Sahibinden Satılık 1. El Ortaoyunu
- Fişne Pahçesu
- Parasız Yaşamak Pahalı
- Çok Tuhaf Soruşturma
- Felek Bir Gün Salarken
- Üç Kurşunluk Opera
- Şu Gogol Delisi
- Kırkambar-Gece Tiyatrosu
- Seyircili Seyir Defteri
- Köhne Bizans Operası
- Parasız Yaşamak Pahalı
Yayınlanmış Kitapları:
- Karagöz ile Boşverin Beni
- Elveda SSK
- Hacı Komünist
- Eşeğin Fikri
- Rum Memet
- FerhAntoloji
- Kalemimin Sapını Gülle Donattım
- Falınızda Rönesans Var
- Denememeler
- İngilizce Bilmeden Hepinizi I Love You
- Düşbükü
- Ayna Merdiven
- Kazancı Yokuşu
- Seçme Sapan Şeyler
- Kedittin Direniş
- Oteller Kitabı
Filmografisi:
- Son Ders: Aşk ve Üniversite
- Pardon
- Şans Kapıyı Kırınca
- Büyük Yalnızlık
- Bir Bilen
- Parasız Yaşamak Pahalı
- Köşedönücü
- Kızını Dövmeyen Dizini Döver
- Aşk Dediğin Laf Değildir