26. Uluslararası İstanbul Kukla Festivali Başladı
Sanat yönetmenliğini ünlü kukla sanatçısı Cengiz Özek‘in üstlendiği 26. Uluslararası İstanbul Kukla Festivali, sanatseverlerin yoğun ilgisiyle kapılarını açtı. Özek, festivalin oluşum sürecinde, uluslararası düzeyde katıldıkları Karagöz gösterimlerinde karşılaştıkları büyük ilginin önemli bir rol oynadığını belirtti. Karagöz’ün dünya genelindeki bilinirliğinin, Türkiye’deki kadar yaygın olmadığını ifade eden Özek, “Festivallerde insanların Karagöz’e olan ilgisi gerçekten etkileyici. Kukla sanatçıları, Karagöz’ü biliyor ancak daha önce canlı bir gösterimine şahit olmamışlar. Bizim geleneğimiz alaylı bir yapıdan beslenirken, onların çoğu bu alanda eğitim almış profesyoneller. Karagöz, yalnızca Türkiye’nin değil, aynı zamanda Balkanlar’dan Kuzey Afrika’ya kadar Osmanlı coğrafyasının geniş bir alanında tanınan bir karakterdir. Bu kadar geniş bir coğrafyayı etkileyen bir sanatın, uluslararası alanda merak uyandırması kaçınılmazdır. Bu ilgiyi görünce, Türkiye’de de bir festival düzenleme kararı aldık ve 1998 yılında festivalimizin ilkini gerçekleştirdik.” dedi.
Her yıl belirli bir tema çerçevesinde düzenlenen festivalin, bu yıl daha sade bir şekilde gerçekleştirileceğini vurgulayan Özek, bunun nedenlerini maddi zorluklar ve yaşanan savaşlar gibi olumsuz gelişmelere bağladı.
Özek, geçen yıl Kudüs’te bir oyun sahnelemeyi planladığını ancak buna fırsat bulamadığını aktararak, “Savaş biter” ümidinde bulunduk ancak ne yazık ki hala devam ediyor. Bu çatışmalar, Karagöz’ün ve bu geleneği sürdürenlerin yaşadığı topraklarda meydana geliyor. Savaş, bu kültürü yaşatacak olan eski ve bilgili bireyleri de yok ediyor. Şu anda savaşın hüküm sürdüğü Lübnan’da, 21. yüzyılın sonuna kadar Karagöz sahne alıyordu. Fakat şimdi oradaki bu kültürel miras yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.” şeklinde düşüncelerini dile getirdi.
Cengiz Özek, Türkiye’de “ipli kukla” alanının yeterince gelişmediğine dikkat çekerek, “Burada hala geleneksel yöntemlerle, altı ip ile kukla oynatılıyor. Ülkemize gelen kukla ustalarının en az 25 ip ile gösteri yaptığını görüyoruz. Bu durum, hem bu sanata gösterilen ilginin azlığını hem de kukla sanatının o kültürün ayrılmaz bir parçası olduğunu bize gösteriyor. Cumhuriyetin ilan edilmesiyle, halk evleri Karagöz’e sahip çıkmış olsa da, burada Karagöz, devrim ve toplumsal değişimi anlatmak için bir araç haline getirilmiştir. Bu da didaktik oyunların ortaya çıkmasına neden oldu. Ancak didaktik oyunlar, izleyiciyi Karagöz’den uzaklaştırdı.” değerlendirmesinde bulundu.
Karagöz ve gölge oyununun, kendi zamanının bir yansıması olduğunu ifade eden Özek, “Karagözcülerimizin hatası, Karagöz’ün sadece geçmişe ait bir karakter olduğunu düşünmeleridir. Oysa ki, Karagöz formunu geçmişten, içeriğini ise günümüzden alır. Geçmişteki içeriklerle ilgili elimizde çok az bilgi bulunmakta, bu nedenle yapmamız gereken, Karagöz’ü günümüz insanının anlayabileceği ve benimseyebileceği bir yapıyla sahnelemektir.” açıklamasında bulundu.
Festivalde bu yıl, Hong Kong’dan Cheung Chun Fai’nin geleneksel Çin kültürü kukla gösterisi, İspanya’dan Hilarilar Marionetas grubunun sahneleyeceği “The Bellhop”, İtalya’dan Teatro Verde‘nin “Cep Sirki”, Meksika’dan Compania Banyan de Marionetas‘ın “Kaplan” ve “Kathputli”, Peru’dan Jose Navarro‘nun “Deniz ve Dünya” adlı oyunları sanatseverlerle buluşacak.
Türkiye’den ise festivalin kurucusu Cengiz Özek’in “Eşek Karagöz”, Ercan Sönmez‘in “Ulu Çınar” ve Murat Karahüseyinoğlu‘nun William Shakespeare’in ünlü eseri “Venedik Taciri”nden esinlenerek oluşturduğu Karagöz gösterileri ile Emre Tandoğan‘ın “Yara” oyunu sahnelenecek.
Festival kapsamında sekiz yaş üstü çocuklar için “Gölge Kuklası” ve yetişkinler için “Karagöz” figürünün yapımının anlatılacağı atölyeler de yer alacak.
Turşucuzade Konağı Sıbyan Mektebi’nin yanı sıra Akbank Sanat, Beyoğlu Belediyesi Bilim İstanbul, Şişli Belediyesi Nazım Hikmet Kültür Merkezi, Altunizade Kültür ve Sanat Merkezi ve Mall of İstanbul gibi çeşitli mekanlarda gösterimlerin gerçekleştirileceği festival, 3 Kasım’a kadar devam edecek.
Festivalle ilgili daha fazla bilgi ve program detayları için www.istanbulkuklafestivali.com adresini ziyaret edebilirsiniz.