Edirne’nin Tarihi Mirası: Makedon Kulesi
Edirne Valisi Yunus Sezer, gazetecilere yaptığı açıklamada, Makedon Kulesi’nin şehir için taşıdığı önemi vurguladı. Makedon Kulesi, Roma döneminde inşa edilen ve Edirne’nin surları üzerinde yer alan dört kuleden bir tanesidir. Sezer, 1870’li yıllarda yapıya eklenen saat mekanizmasının, kulenin aynı zamanda saat kulesi olarak da işlev gördüğünü belirtti. Ancak, 1953 yılında meydana gelen depremin ardından kulenin kısmi hasar gördüğünü ifade etti.
Vali Sezer, restorasyon çalışmalarının aktif bir şekilde sürdüğünü de sözlerine ekledi. “Kule etrafında bulunan sur içi alanında kazı çalışmaları devam ediyor,” diyen Sezer, bu süreçte her kazı çalışmasında yeni buluntuların gün yüzüne çıktığını kaydetti. “Son yapılan çalışmalarda bir şapel, bir seramik atölyesi ve hatta bir buzhane gün yüzüne çıkarıldı. Bu bölge, Roma, Bizans ve Osmanlı medeniyetlerinin izlerini taşıyan önemli bir kültürel miras. Restorasyon tamamlandığında, burası arkeolojik bir gezi alanı olarak ziyarete açılacak. Aynı zamanda, Galata Kulesi gibi ışıklandırma sistemleriyle de donatılacak. Kule içerisine kurulacak asansör sistemi ile ziyaretçiler, her katta bir medeniyetin izlerini takip ederek kuleye çıkacaklar,” şeklinde konuştu.
Restorasyon Çalışmaları
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2021 yılında başlatılan restorasyonun ikinci etap çalışmaları hala devam etmektedir. Bu kapsamda, kulede duvar ve zemin jeoradar çalışmaları gerçekleştirilmiş ve moloz taş duvar boşluklarında güçlendirme uygulamaları yapılmıştır. Ayrıca, arkeolojik alan ve kule ana yapısında esere zarar veren ot, bitki ve odunsu kökler temizlenmiştir.
Çalışmalar sırasında, kule ve çevresindeki tuğla, moloz taş yüzeyleri ile derzlerdeki çimento harç ve sıvalar özgün derz ve harç uygulamalarıyla yenilenmiştir. Tehlike arz eden elektrik hatları ile izinsiz eklentiler de kaldırılarak, alanın güvenliği sağlanmıştır. Kazı çalışmaları sonucunda, 10. yüzyıldan kalma bir şapele ait müştemilat, Bizans seramik fırını, 1908 yılına tarihlenen Osmanlı buzhanesi ve geç Osmanlı dönemine ait konut temellerinin kalıntıları keşfedilmiştir.
Makedon Kulesi’nin Tarihçesi
Makedon Kulesi, Roma İmparatorluğu döneminde, 117-138 yıllarında hüküm süren Hadrianus tarafından inşa edilmiştir. Eski Edirne’yi çevreleyen surların üzerinde yer alan bu kule, günümüze ulaşabilen tek örnek olarak öne çıkmaktadır. Edirne valilerinden Hacı İzzet Paşa’nın, kulenin üzerine yaptırdığı ahşap katlar ve koydurduğu saatlerle birlikte (1867) “saat kulesi” olarak anılmaya başlanmıştır.
Kule, bir dönem yangın gözlem kulesi olarak da kullanılmıştır. 1953’teki büyük depremin ardından, kulenin üzerine yapılan katlar ve saat bölümü, şehir estetiğini bozduğu gerekçesiyle dinamitlenerek yıktırılmıştır. 1990’lı yıllarda, kule restore edilmiştir. Edirne Müzesi tarafından 2002 ve 2003 yıllarında çevresinde kazılar gerçekleştirilmiştir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2021 yılında “Edirne Eski Saat Kulesi Restorasyonu” projesini başlatmış olup, bu önemli kültürel mirasın geleceğe taşınması için titiz çalışmalar yürütmektedir.