Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi
Şanlıurfa’da gerçekleştirilen Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi, özellikle Göbeklitepe ve Karahantepe gibi önemli ören yerleri üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bunun yanı sıra Çakmaktepe, Sayburç, Sefertepe, Gürcütepe, Harbetsuvan, Yeni Mahalle, Mendik ve Söğüt Tarlası gibi diğer kazı alanlarında da kapsamlı çalışmalar yürütülmektedir.
Bölgedeki kazı çalışmaları, Neolitik döneme ait birçok önemli eserin gün yüzüne çıkarılmasına olanak tanımaktadır. Kazılardan elde edilen malzemeler, sahada yapılan çalışmaların ardından laboratuvar süreçlerine tabi tutulmakta ve bu sayede o dönemde yaşayan insanların yaşam biçimlerine dair değerli veriler elde edilmektedir.
Göbeklitepe ve Karahantepe kazılarının başkanlığını üstlenen Prof. Dr. Necmi Karul, Taş Tepeler Projesi çerçevesinde bu yıl başlatılan kazı çalışmalarının hızla devam ettiğini belirtmiştir. Yaz ayları boyunca saha çalışmalarına yoğunlaştıklarını ifade eden Karul, toplanan verilerin kazılar sırasında ve sonrasında titizlikle değerlendirilmeye devam ettiğini vurgulamıştır.
Karul, elde ettikleri verilerin büyük bir kıymete sahip olduğunu belirterek, “Milattan önce 9600’lü yıllardan itibaren bölgede yıl boyunca yerleşimler tespit ettik. İlk sonuçlara göre, yoğun bir ceylan avcılığı söz konusu, bunun yanında toplayıcılığın da beslenme açısından önemli bir rol oynadığını görmekteyiz. Zamanla besin üretimine yönelik geçişler de tespit edilmiştir.” şeklinde konuşmuştur.
Taş Tepeler Projesi’nde yürütülen kazıların çağdaş yerleşimlerde devam ettiğini belirten Karul, yerleşik hayatın başlangıcında yaklaşık 1500 yıl boyunca üretici yaşamın temellerinin atıldığını ifade etti. Elde edilen verilerin çeşitlilik içerdiğini ve özellikle doğal çevrenin rekonstrüksiyonunu yapabilecek bir düzeye geldiklerini kaydetmiştir.
“KALINTILAR ARASINDA BUĞDAYGİLLERE RASTLANDI”
Karahantepe’de geçen yıl yapılan kazılarda elde edilen verilerin, bölge hakkında daha net bilgiler sağladığını dile getiren Karul, şöyle devam etti:
- “Karahantepe’nin arkeobotanik kalıntılarını inceleyen Dr. Ceren Kabukcu ve Prof. Dr. Eleni Asouti, yerleşmede tohum, yumru, yemiş kabuğu gibi karbonize bitki kalıntıları arasında buğdaygillere rastladılar.”
- “Bu buluntular arasında arpa ve buğday da bulunmaktadır. Ancak bu örneklerin hangi türe ait olduğunu ve kültüre alınmış türler olup olmadığını tespit etmek için ilerleyen yıllarda çalışmalara devam edilecektir.”
- “Buğdaygillerin yanı sıra, çeşitli baklagil tohumları da örnekler arasında yer aldı. Bunlar genellikle yabani fiğ, burçak, mercimek ve bezelye cinslerindendir.”
- “İncelenen odun kömürü kalıntıları arasında, büyük oranda menengiç, yabani badem ve meşeye ait karbonize odun kalıntılarına rastlandığı tespit edilmiştir.”
- “Şu anda Taş Tepeler Projesi kapsamında 10 ayrı noktada kazılarımız sürmektedir. Bu alanlar, 1500 yıl içerisinde farklı zaman dilimlerini yansıtmaktadır.”
- “Tüm bu verilerin bir tablo oluşturduğunu düşündüğümüzde, yakın zamanda yalnızca Göbeklitepe’den bildiklerimizden çok daha fazlasını paylaşabileceğiz.”