Kars Peynir Müzesi: Peynirin Başkenti
Kars, yalnızca doğal güzellikleri ve tarihi zenginlikleriyle değil, aynı zamanda zengin peynir çeşitliliğiyle de dikkat çekmektedir. Bu bağlamda, çeçil, kaşar ve özellikle gravyer peyniri gibi birçok farklı türün üretildiği bu kent, 2020 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ve Anadolu Efes’in iş birliğiyle gerçekleştirilen “Gelecek Turizmde Projesi” çerçevesinde dünyanın 18. peynir rotası olarak belirlenmiştir.
Tarihi bir tabya içerisinde kurulan Kars Peynir Müzesi, ziyaretçilerine büyükbaş hayvanların tükettiği endemik bitkiler, ahır bölümü, süt dolu güğümler, yaylalardaki yaşam ve peynirin yapım süreci hakkında kapsamlı bilgiler sunmaktadır. 2022 yılının Mart ayında kapılarını açan bu müze, 1100 metrekarelik geniş bir dolaşılabilir alana sahiptir ve burada, Kars’ta üretilen ve birçok peynire tat veren endemik çiçekler de sergilenmektedir.
Müzede, gravyer peynirinin kalıplarıyla karşılaşan ziyaretçiler, peynir yapım sürecinin her aşamasını detaylı bir şekilde gözlemleyebilme imkânına sahiptir. Gravyer yapımı, peynir salonu, video odası, temsili Kars Garı, Kars bitki örtüsü ve şef atölyeleri gibi bölümler, ziyaretçilerin yaylalarda elde edilen sütün peynire dönüşüm serüvenini öğrenmelerine olanak tanımaktadır.
Ziyaretçi Potansiyeli Her Yıl Artıyor
Kars Peynir Müzesi Müdürü Yeşim Koç, müzenin Türkiye’nin ilk tematik peynir müzesi olarak bilinir hale geldiğini vurgulamaktadır. Koç, müzenin tanınmaya başlamasından bu yana ziyaretçi sayısında gözle görülür bir artış yaşandığına dikkat çekerek, “Geçtiğimiz yıl 60 bin civarında olan ziyaretçi potansiyelimiz, bu yıl 75 binleri zorluyor. Bu durum bizim için oldukça sevindirici,” şeklinde ifade etmektedir.
Koç, müzeye yerli ve yabancı turistlerin özellikle yaz aylarında yoğun ilgi gösterdiğini, karavanla gelen birçok ziyaretçinin de müzeyi tercih ettiğini belirtmektedir.
“Kars, Peynirin Başkentidir”
Turistik Doğu Ekspresi’nin başlamasıyla birlikte müzeye olan ziyaretlerin daha da artacağını dile getiren Koç, bu konuda şunları eklemektedir: “Burası, Türkiye’deki ilk tematik müze olmasının yanı sıra dünyanın en büyük peynir müzesidir. Ziyaretçilerimiz buraya geldiklerinde büyük bir hayret ve mutluluk içerisinde gezmekte.” Müzenin tabya içerisinde yer alması, ona özel bir atmosfer kazandırmaktadır.
Koç, müzeyi hem kültürel hem de gastronomik açıdan değerlendirerek, “Gravyer ve kaşar gibi, yalnızca Kars’ta üretilen peynirleri maketlerle ve görsellerle tanıtıyoruz. Ayrıca, Kars peynirleriyle yapılmış çeşitli yemeklere de müzede yer vermeye başladık. Kars Baltık Mimarisi ve Osmanlı evleri gibi tarihi unsurları da burada ziyaretçilerimize sunuyoruz. Peynirin yolculuğu bizim için son derece önemli; sütün nasıl elde edildiğinden peynirin tüm yapım aşamalarına kadar her detay burada sergileniyor,” şeklinde sözlerini tamamlamaktadır.