Kültepe-Kaniş-Karum Ören Yeri’nde 77 Yıllık Kazı Çalışmaları ve Türkçe’nin Kökenleri
Kayseri-Sivas karayolu üzerinde, tarih boyunca Anadolu’nun kalbine yerleşmiş ve 76 yılı aşkın süredir kesintisiz devam eden kazı faaliyetleriyle Türkiye’nin en eski ve en kapsamlı arkeolojik çalışmalarından biri olan Kültepe-Kaniş-Karum Ören Yeri, bölgenin kültürel ve tarihsel zenginliklerine ışık tutmaya devam ediyor. Bu yıl 77. yılına ulaşan kazı süreci, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın öncülüğünde ve Kayseri Büyükşehir Belediyesi’nin değerli destekleriyle yürütülmektedir.
Bu kazılar, Anadolu’nun binlerce yıllık geçmişine tanıklık eden ve bölgeye özgü kültürel mirası ortaya çıkaran oldukça önemli bir arkeolojik faaliyet olmanın yanı sıra, özellikle çivi yazısıyla kaydedilmiş tabletleriyle de dikkat çekmektedir. Çivi yazısı ile yazılmış bu tabletler, bölgenin ekonomik, sosyal ve idari hayatını anlamamıza büyük katkı sağlamaktadır.
Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu liderliğinde sürdürülen kazılarda, yaklaşık 23 binin üzerinde çivi yazılı tablet, zarf ve diğer kayıtlar gün yüzüne çıkarılmıştır. Bu tabletlerde kullanılan dil ise aslen Asurca olup, bu yazılı materyaller Anadolu’nun binlerce yıl öncesine ait dil ve kültür yapısına dair önemli ipuçları sunmaktadır.
Prof. Kulakoğlu, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer vermektedir: “Kültepe’de 77 yıldır sürdürülen kazılarda bulunan bu tabletler, sadece birer arkeolojik materyal değil; aynı zamanda dilimizin kökenine ışık tutan, geçmişle günümüzü bağlayan önemli bir köprüdür. Günümüzde sıkça kullandığımız birçok kelimenin, yaklaşık 4 bin 500 yıl önce Asurca yazılan tabletlerde de yer aldığını görmek, dilimizin kökenlerine dair önemli bir keşiftir.”
Arkeologlar ve dil bilimciler, Asurca’nın Sami dil ailesine ait olduğunu ve bu dilin, bugünün Arapça ve İbranice gibi dillerinin temelini oluşturduğunu vurgulamaktadırlar. Ayrıca, Türkçenin de tarih boyunca farklı dillerden çeşitli kelimelerle zenginleştiği ve bu kelimelerin günümüzde de günlük yaşamda kullanımda olduğunu belirtiyorlar. Bu kelimelerin, Osmanlı döneminden günümüze uzanan bir dil aktarım zinciri içinde, farklı diller aracılığıyla Anadolu kültürüne entegre olduğunu ifade etmektedirler.
Prof. Kulakoğlu, özellikle Arapça ve Farsça’dan Türkçeye geçmiş birçok kelimenin varlığını dile getirerek, “Günlük hayatımızda sıkça rastladığımız; kira, şemsiye, emlak, akran, esir, mahallinde gibi kelimelerin kökeni bu dillerden gelir. Ayrıca, akşam, kadir, keser, müzakere, reis, vekil gibi kelimeler ise, hemen her gün dilimizde yer almakta ve kültürel hafızamızın bir parçasını oluşturmaktadır” diyerek, dilimizin tarihsel zenginliğine vurgu yapmaktadır.