Bir araştırma, mevcut kilo kaybı ilaçlarının ötesinde, günlük olarak kullanılan bir hapın yaklaşık 18 ayda vücut ağırlığının %10’una denk bir kayıp sağlama potansiyelini işaret etti. GLP-1 agonistleri olarak adlandırılan bu yeni nesil ilaçlar, obeziteyle mücadelede popülerliğini artırdı; ancak geleneksel tedaviler enjeksiyon gerektiriyor ve soğuk zincir şartlarında saklanması zor maliyetli olabiliyor.
Bu nedenle ilaç şirketleri, GLP-1’in kilo verme etkisini hap biçiminde kullanmayı amaçlayan ilk adayları görmek için yarıştı. Orforglipron adlı, iğne gerektirmeyen bir ilaç bu bağlamda geliştirildi ve The Lancet’te yayımlanan bir çalışma ile test edildi. ABD’li dev Lilly tarafından geliştirilen bu ilaç, 10 ülkeden obezite ve tip 2 diyabetli 1500’ün üzerinde yetişkin üzerinde, sağlıklı beslenme ve egzersiz önerilerinin yanı sıra günlük hap olarak verildi.
En yüksek doz olan 36 miligramda, katılımcılar 72 hafta sonunda yaklaşık ağırlıklarının %10’unu kaybetti; karşılık olarak plasebo grubunda bu kayıp %2 olarak kaydedildi. Önceki çalışmalarda diyabeti olan obezitede hap kullanımının yaklaşık %12’lik bir kayıp sağladığı bulunmuştu; fakat haftalık enjeksiyonla ilaç verilen Mounjaro kullanıcılarının kayıpları bu seviyenin altında kaldı. Yan etkiler arasında özellikle yüksek dozlarda mide bulantısı, kusma, kabızlık ve ishal gibi belirtiler rapor edildi.
Heyecan verici bir gelişme olarak nitelendirilen bu çalışma, UTHealth Houston’dan Deborah Horn tarafından “ortalamada 10 kilograma denk gelen çift haneli kilo kaybı sağlayan bir ağızdan alınan ilaç mevcut” sözleriyle değerlendirildi. Horn, orforglipron ABD Gıda ve İlaç Dairesi tarafından onaylandığında enjeksiyonla sunulan tedavilere kıyasla önemli derecede daha düşük maliyetle 2026’da piyasaya sürülmesinin planlandığını belirtti.
ABD’de bazı enjekte edilebilir GLP-1 ilaçlarının maliyeti aylık olarak 1000 doların üzerinde seyredebiliyor. Uzmanlar, üretimi birkaç dolara inebilecek ucuz jenerik varyantların, özellikle daha yoksul ülkelerde hayat kurtarmada büyük potansiyele sahip olduğunu savunuyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün 2021 verilerine göre dünya çapında obezite veya obezite ile ilişkili hastalıklardan hayatını kaybedenlerin sayısı 3,7 milyonu aştı; bu rakamlar, bazı bulaşıcı hastalıkların ölüm oranlarını bile geride bırakıyor.
GLP-1 ilaçları başlangıçta diyabet için geliştirildi fakat araştırmalar, bu sınıfın kalp hastalığı, uyku apnesi ve hatta bağımlılık gibi genişleyen sağlık sorunlarına karşı da potansiyel gösterdiğini işaret ediyor.