Robert Koch’un verem mikrobunu ilk kez bilim dünyasına tanıttığı gün, tüberkülozla mücadelede önemli bir dönemeç olarak kayda geçti. 24 Mart, bu keşfin anısına Dünya Tüberküloz Günü olarak anılır ve hastalığın tanı ve tedavi süreçlerindeki tarihsel gelişimi hatırlatır.
Mycobacterium tuberculosis adlı bakterinin solunum yoluyla bedene ulaşmasıyla akciğerler ve diğer organlarda iltihaplanma görülebilir. Hastalık, toplumda enfeksiyon olarak adlandırılır ve bulaşıcıdır. Dünyanın dört bir yanında endişe verici bir sağlık sorunu olan tüberküloz, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olarak tanımlanır; bu nedenle erken teşhis ve uygun tedavi hayati öneme sahiptir.
DSÖ’nün 2025 Küresel Tüberküloz Raporu, her yıl milyonlarca kişinin bu hastalığa yakalandığını ve birçok hayatın kaybedildiğini gösterir. Salgın halindeki bu hastalıktan kurtulmak için 2030 hedefleri doğrultusunda uluslararası işbirliği ve hızlı müdahale kritik rol oynamaktadır.
Gelişmiş ülkelerde bile etkisini sürdüren tüberküloz, özellikle akciğerleri etkilediğinde ölümcül olma riskini artırır. Ancak hastalık uygun tedaviyle yaklaşık olarak yüzde 90 oranında iyileşme şansı sunar. 2020 sonrası Covid-19 salgınıyla birlikte artış gösteren vaka sayıları, 2023–2024 döneminde kademeli olarak düşmeye başlamıştır.
Hastaların dağılımı coğrafi olarak çeşitlilik gösterir: Hindistan yaklaşık dörtte bir, Endonezya yüzde 10’un üzerinde paya sahiptir; Filipinler, Çin, Pakistan ve Nijerya da önemli katılımcılar arasındadır. 2024 verileriyle, erişkin erkekler hastalığa yakalananların çoğunu oluştururken, çocuklar ve erişkin kadınlar da anlamlı paylara sahiptir.
2024 yılında tüberküloz nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 1,23 milyon olarak kayıtlara geçti. Bu rakam, bir önceki yıla göre bir nebze düşüş gösterdi; 2023’te 1,27 milyon ölüm kaydedilmişti.