Son araştırmalar, insan beyninde mikroplastiklerin birikimini ortaya koydu ancak bunun sağlık açısından tehlikesi olup olmadığı henüz kesin olarak bilinmemektedir. Mikroskobik boyuttaki bu plastik parçacıkları, dağ zirvelerinden okyanusların derinliklerine, hatta soluduğumuz havadan tükettiğimiz gıdalara kadar her yerde tespit edilmektedir. Şu ana kadar yapılan incelemeler, insanların akciğerleri, kalpleri ve plasentaları gibi çeşitli organlarında mikroplastiklerin bulunduğunu göstermiştir.
Gelişmeler, mikroplastiklerin artan yaygınlığıyla birlikte uluslararası platformlarda da özellikle dikkat çekmeye başladı. Gelecek hafta gerçekleşecek Cenevre’deki BM plastik kirliliği müzakereleri, bu konuda öncelikli gündem maddeleri arasında yer alacak. Ancak, mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki tam etkileri hakkında halen kesin ve kapsamlı araştırmalar bulunmamaktadır.
Beyinde Mikroplastiklere Dair Elde Edilen Kanıtlar
Bu alandaki en dikkat çekici çalışmalar, Şubat ayında Nature Medicine dergisinde yayımlandı. Araştırmada, ABD’nin New Mexico eyaletinde 2016 yılında vefat eden 28 kişi ile 2023’te ölen 24 kişinin beyin dokuları incelendi. Sonuçlar, yıllar içinde mikroplastik birikiminin arttığını gösterdi. Çalışma kapsamında, beyinlerde yaklaşık bir plastik kaşık ya da kullanılmamış pastel boyası ağırlığında (yaklaşık 10 gram) mikroplastik tespit edildi.
Bilinmezlikler ve Bilim İnsanlarının Uyarıları
İskoçya’daki Heriot-Watt Üniversitesi toksikologu Matthew Campen, bu bulguların doğruluğunun bağımsız çalışmalarla yeniden onaylanması gerektiğini belirtti ve bu konuda dikkatli yorumlar yapılması gerektiğinin altını çizdi.
Avustralya’daki RMIT Üniversitesi’nden Kimya Profesörü Oliver Jones, mikroplastiklerin beyinlerde bulunmasının çok düşük olası olduğunu ve şu anki verilerin bu parçacıkların zararlı olduğunu kanıtlamadığını sözlerine ekledi.
Sağlık Üzerindeki Potansiyel Etkiler
Birçok çalışma, mikroplastiklerin sağlık üzerindeki etkilerini doğrudan ortaya koymaktan uzak, gözlemsel çalışmalar niteliğinde. Geçtiğimiz yıl New England Journal of Medicine dergisinde yayımlanan bir araştırma, mikroplastiklerin kan damarlarında birikerek kalp krizi, felç ve ölüm risklerini artırabileceğine işaret etti. Ayrıca, ocak ayında Science Advances dergisinde yapılan bir deney, farelerin beyinlerinde mikroplastiklerin tespit edilmesine olanak sağladı, bu da konuya yönelik endişeleri artırdı.