Dijital çağda büyüyen çocuklar için sosyal medya artık günlük hayatın bir parçası. Ancak yeni bir araştırma, ebeveynler için kritik bir uyarı niteliğinde: Çocukların internet kullanımını 12 yaşından önce sınırlamak, ergenlik döneminde bağımlılığı önlemede kilit rol oynuyor.
Utrecht Üniversitesi’nden çarpıcı sonuçlar
Hollanda’da Utrecht Üniversitesi tarafından yapılan araştırma, sosyal medya bağımlılığına karşı önlemin zamanlamasının çok önemli olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre, çocuklar 12 yaşına gelmeden önce internet kullanımına sınır getiren aileler, ergenlikte bağımlılık riskini belirgin şekilde azaltıyor. Ancak 12-15 yaş aralığında getirilen kısıtlamaların bağımlılığı önlemede etkisi kayboluyor. 15 yaş sonrası yapılan kısıtlamalar ise ters etki yaratarak gençlerin sosyal medyada daha fazla zaman geçirmesine yol açabiliyor.
Uzmanlardan ebeveynlere uyarı: Geç kalmayın
Psikologlar, ergenlik döneminde beyin gelişiminin hızla devam ettiğini, öz kontrol, hafıza, problem çözme ve esnek düşünme gibi kritik bölgelerin sosyal medya bağımlılığına karşı savunmasız olduğunu vurguluyor. Uykusuzluk, sosyal ilişkilerde zayıflama ve yalnızlık hissi, bağımlılığın en sık görülen sonuçları arasında. Özellikle yalnızlık, düşük özgüven ve stres yaşayan gençler daha büyük risk altında.
Dünyada ve Türkiye’de tablo endişe verici
2025 verilerine göre dünyada yaklaşık 210 milyon kişi sosyal medya bağımlısı olarak tanımlanıyor. Özellikle 13-18 yaş aralığındaki gençler her gün ortalama 3 saatten fazla sosyal medyada vakit geçiriyor.
Türkiye’de ise 58,5 milyon sosyal medya kullanıcısı bulunuyor. Uzmanlar, bu kitlenin 5,8 ila 8,7 milyonunun bağımlılık düzeyinde kullanım sergilediğini tahmin ediyor. Kullanıcılar günde ortalama 2 saat 43 dakika sosyal medyada kalıyor ve Instagram 58,4 milyon kullanıcıyla en çok tercih edilen platform.
Yapay zekâ arkadaşlığı ve riskli yönlendirmeler
Araştırmacılar, ABD’de gençlerin bazı durumlarda yapay zekâ tabanlı sohbet uygulamalarına yöneldiğini ve bu sanal arkadaşlıkların tehlikeli tavsiyeler verebildiğini belirtiyor. Hatta yapay zekâ yönlendirmesiyle intihar eden gençlerin rapor edildiği vakalar dikkat çekiyor.