Topuk Kanı Tartışmalarında İstinaf Mahkemesi’nin Kararı
Kars’ta yaşayan bir çift, Yenidoğan Tarama Programı kapsamında bebeklerinden topuk kanı alınmasını reddetmesi üzerine, İl Sağlık Müdürlüğü durumu mahkemeye taşıdı. Müdürlüğün, “Koruyucu ve destekleyici tedbir” talebiyle başvurduğu Kars Aile Mahkemesi, ebeveynlerin bu konuda bir özgürlüğe sahip olduğunu belirterek başvuruyu reddetti. Bu kararın ardından, İl Sağlık Müdürlüğü kararı İstinaf Mahkemesine taşıma kararı aldı.
Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi, dosyayı inceledikten sonra, Aile Mahkemesi’nin kararının usul ve yasaya aykırı olduğuna hükmetti. Mahkeme, “Yenidoğan Tarama Programı, koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerinin bir parçasıdır” diyerek, aile mahkemesinin tartışmalı kararını iptal etti ve dosyayı yeniden incelenmek üzere mahkemeye geri gönderdi. Bu durum, Kars’taki bir ailenin yenidoğan bebeklerinden topuk kanı aldırmak istememesi üzerine başlamıştı.
Kars Aile Mahkemesi, ebeveynlerin topuk kanı verme konusunda hür iradelerine sahip olduğunu savunarak, kararında alternatif tıp uzmanı olarak bilinen ve 2014 yılında vefat eden Ukraynalı Aidin Salih’in yazılarını delil gösterdi. Ancak, sağlık uzmanları bu karara sert tepki göstererek, kararın bilimsel dayanağı olmadığını vurguladılar.
Topuk Kanının Hayati Önemi
Topuk kanı, yenidoğanlardan alınan bir örnekle, aralarında Spinal Müsküler Atrofi (SMA) gibi kalıtsal ve metabolik hastalıkların erken teşhis edilmesini sağlıyor. Bu test, kalıcı hasar oluşmadan tedaviye başlanmasına olanak tanıyarak, bebeklerin hayatını kurtarabiliyor. Ancak, son zamanlarda hem topuk kanı testine hem de aşılara karşı ailelerin sayısının arttığı gözlemleniyor.
Sağlık Bakanlığı’nın İstinaf Başvurusu
Sağlık Bakanlığı, Kars Aile Mahkemesi’nin topuk kanı alınmasıyla ilgili verdiği kararın kesin hüküm niteliğinde olmadığını belirterek, bu karara itiraz edilmesi için istinaf sürecini başlattığını açıkladı. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, şu ifadeler yer aldı:
“T.C. Kars Aile Mahkemesi tarafından 20 Ağustos 2024 tarihinde, Yenidoğan Tarama Programı kapsamında çocuklarımızın hastalıklarını erken teşhis ederek tedavilerini başlatmak amacıyla topuk kanı alınması hakkında verilen karar, ilk derece mahkemesi kararı olup kesin hüküm niteliğinde değildir. Kesin hüküm niteliği taşımayan bu kararın hatalı olduğunu düşünmekteyiz, bu nedenle bakanlığımızca istinaf yoluna başvuru süreci ivedilikle başlatılmıştır. Hukukun, adalet ve doğruluk temelinde vereceği karara olan inancımız tamdır, dolayısıyla yargı süreci sonuçlanıncaya kadar Yenidoğan Tarama Programı aynı şekilde devam edecektir.”
İstanbul’daki Aşı Yaptırmayan Aileler
Türk Tabipleri Birliği (TTB), İstanbul’da aile hekimliklerine kayıtlı yaklaşık 10 bin ailenin bebeklerine aşı yaptırmadığını bildirmiştir. Bu durum, toplum sağlığı açısından endişe verici bir tabloyu gözler önüne seriyor ve aşılamanın önemini bir kez daha gündeme getiriyor.