Amazon’un Avrupa genelinde veri merkezi kapasitesini artırmaya yönelik planları, yaşlanan ve kapasitesi yetersiz kalan elektrik şebekeleri nedeniyle ciddi bir baskı altında. Şirket, özellikle iletim şebekelerine bağlantı süreçlerinde yaşanan uzun gecikmelerin, yatırım takvimlerini ve büyüme hedeflerini zorladığını açıkça dile getiriyor.
Uzayan bağlantı süreleri yatırımları yavaşlatıyor
Amazon, Avrupa’da bir veri merkezinin inşasının ortalama iki yıl sürdüğünü, buna karşın elektrik iletim şebekesine bağlantının bazı ülkelerde yedi yıla kadar uzayabildiğini belirtiyor. Bu durum, teknoloji ve veri odaklı yatırımlar için ciddi bir uyumsuzluk yaratıyor. Amazon yetkilileri, Avrupa genelinde teslimat ve devreye alma tarihlerinde artan belirsizlik gözlemlediklerini vurguluyor.
Karşılaştırmalı veriler de tabloyu netleştiriyor. Uluslararası Enerji Ajansı’na göre ABD’de şebeke bağlantı kuyrukları genellikle bir ila üç yıl arasında değişiyor, ancak bazı projelerde bu sürenin yedi yıla kadar çıktığı da görülüyor. Avrupa’da ise bu gecikmeler daha sistematik bir sorun haline gelmiş durumda.
AB şebekeleri modernizasyon baskısı altında
Enerji yoğun sektörler, Avrupa Birliği’ni elektrik şebekelerine daha fazla yatırım yapmaya çağırıyor. İstikrarlı ve güvenilir elektrik altyapısına hızlı erişim, Avrupa’daki yeni sanayi ve teknoloji yatırımları için temel kriterlerden biri olarak öne çıkıyor. Bu çerçevede Avrupa Komisyonu, geçen yıl şebeke modernizasyonunu hızlandırmak amacıyla önemli yasal değişiklikler önerdi. Bu düzenlemeler arasında, şebeke projeleri için izin sürelerinin en fazla iki yılla sınırlandırılması ve bazı projelerin çevresel değerlendirme süreçlerinden muaf tutulması bulunuyor. AB üyesi ülkeler ve yasama organları bu önerileri hâlen müzakere ediyor.
Spekülatif projeler ve izin süreçleri darboğaz yaratıyor
Elektrik endüstrisi derneği Eurelectric, özellikle İtalya ve İspanya’da şebeke bağlantılarının yavaşlamasında “spekülatif” başvuruların etkili olduğunu belirtiyor. Gerçekleşme ihtimali düşük olan projeler için yapılan başvurular, mevcut kapasitenin kilitlenmesine ve gerçek yatırımların gecikmesine yol açıyor. Buna ek olarak, Avrupa genelinde şebeke yükseltme projeleri için gerekli izinlerin uzun bekleme süreleri de süreci ağırlaştırıyor.
Amazon ve teknoloji devleri ortak baskı kuruyor
Amazon’un Avrupa’daki altyapı yöneticilerinden MacDougall, şirketin birçok ülkede yeni tesisler planladığını ancak şebeke bağlantılarındaki eksiklikler nedeniyle projelerin uygulanabilirliğini kaybettiğini ifade ediyor. Amazon, iki yıl gibi kısa bir sürede kapasiteyi artırmak isterken, enerji altyapısındaki gecikmelerin bu hedeflerle örtüşmediğini vurguluyor.
Bu baskıyı artırmak amacıyla kurulan sektör birliği GIGA’da Amazon aktif rol oynuyor. Birliğin üyeleri arasında Meta, Google ve elektrikli araç şarj altyapısı şirketi Fastned de yer alıyor. Amazon’un bulut bilişim kolu Amazon Web Services, Avrupa genelinde veri depolama ve bilgi işlem kapasitesini genişletmeye devam ederken, enerji altyapısının bu büyümeye ayak uyduramaması temel risk olarak öne çıkıyor.
Avrupa dijital rekabette kritik bir eşikte
Amazon, Avrupa’da tam olarak kaç veri merkezine sahip olduğunu açıklamasa da 20’den fazla ülkede mevcut altyapısının bulunduğunu ve Fransa, Almanya ile İspanya başta olmak üzere birçok pazarda yatırımlarını artırdığını belirtiyor. Uzmanlara göre, Avrupa’nın dijital rekabet gücünü koruyabilmesi için yalnızca teknoloji yatırımlarını teşvik etmesi yeterli değil; bu yatırımları taşıyacak enerji altyapısını da hızla modernize etmesi gerekiyor. Aksi halde veri merkezleri ve enerji yoğun teknolojiler, daha hızlı bağlantı sunan pazarlara yönelmeye devam edebilir.