Avrupa’nın enerji dönüşümünde kritik bir adım atıldı. İngiliz Xlinks, Almanya’daki iştiraki Xlinks Germany GmbH aracılığıyla E.ON ve Uniper gibi dev enerji şirketlerinin desteğini alarak Sila Atlantik projesini başlattı. Amaç; bol güneş alan Fas’ta üretilen yenilenebilir elektriği binlerce kilometrelik denizaltı kablo hattıyla Almanya’ya ulaştırmak.
4.800 kilometrelik denizaltı enerji hattı
Alman basınında yer alan bilgilere göre, proje kapsamında 4.800 kilometrelik yüksek gerilim doğru akım (HVDC) kabloları Atlas Okyanusu kıyısını izleyerek Portekiz, İspanya, Fransa, Belçika ve Hollanda karasularından geçecek ve Almanya’nın elektrik şebekesine bağlanacak.
İlk aşamada iki paralel hatla 3,6 GW kapasite planlanıyor, talebe bağlı olarak sistemin 15 GW’a kadar genişleyebileceği belirtiliyor. Proje hayata geçtiğinde Almanya’ya yıllık 26 TWh temiz enerji sağlanacak; bu da ülkenin elektrik tüketiminin yaklaşık %5’i anlamına geliyor.
40 milyar euroluk dev yatırım
Sila Atlantik’in maliyetinin 30-40 milyar euro arasında olması öngörülüyor. Bu devasa bütçe için devlet garantilerinin ve hükümet desteğinin gündeme gelmesi bekleniyor.
Proje, geçmişte başarısızlığa uğrayan Desertec girişiminden farklı olarak bugün daha gerçekçi görülüyor. Çünkü yenilenebilir enerji üretim maliyetleri ciddi şekilde düştü ve modern HVDC teknolojisi sayesinde elektrik uzun mesafelere çok daha düşük kayıpla taşınabiliyor. Ayrıca kara üzerinden geçen hatların yarattığı toplumsal itirazlar da büyük ölçüde ortadan kalkıyor.
Almanya’ya stratejik avantaj sağlayacak
Proje Almanya için beş somut fayda sunuyor:
-
Elektrik fiyatlarının düşmesi
-
Karbon emisyonlarının azalması
-
Şebeke altyapısı maliyetlerinin sınırlandırılması
-
Özellikle Güney Almanya’da arz güvenliğinin güçlenmesi
-
Yapay zeka veri merkezleri gibi enerji yoğun sektörlere ek kapasite sağlanması
Sila Atlantik’in ticari markası 31 Ocak 2025’te tescil edildi, 5 Mayıs 2025’te resmi onay aldı. En iyimser senaryoya göre ilk elektrik iletimi 2034’te başlayacak, sistemin tam kapasiteye ulaşması ise 2030’ların sonunu bulacak.
Bu proje, Sahra Çölü’nün güneş potansiyelini Avrupa’ya taşıyarak enerji dönüşümünde Fas’ı stratejik bir merkeze dönüştürebilir.