Enerji araştırma kuruluşu Ember’ın yayımladığı son rapor, yenilenebilir enerjinin küresel elektrik üretimindeki payında tarihi bir zirveye işaret ediyor. 2024 yılında yenilenebilir kaynaklardan 858 terawatt saat (TWh) elektrik üretildi. Bu, 2022 yılına kıyasla %49’luk artış anlamına geliyor ve 1940’lardan bu yana ulaşılan en yüksek seviye olarak kayda geçti.
Güneş Enerjisinden Tarihi Rekor
Güneş enerjisi, 2024’te de üst üste üçüncü kez en fazla katkı yapan kaynak olarak öne çıktı. Bu yıl güneşten üretilen elektrik miktarı 474 TWh’ye ulaştı ve küresel üretimin %6,9’unu karşıladı. Güneş enerjisi son 20 yılın en hızlı büyüyen enerji kaynağı olurken, son üç yılda kapasitesini ikiye katlayarak 2.000 TWh’yi aştı.
Ember Genel Müdürü Phil MacDonald, “Güneş enerjisi artık küresel enerji dönüşümünün motoru. Batarya depolama teknolojileriyle birleştiğinde bu güç durdurulamaz hale gelecek.” dedi.
Rüzgar ve Hidroda Dengeli Artış
Rüzgar enerjisi küresel üretimde %8,1’lik bir paya ulaşırken, hidroelektrik kaynaklar %14’lük oranla istikrarını korudu. Bu kaynaklar birlikte değerlendirildiğinde, yenilenebilir enerjinin toplam elektrik üretimindeki payı %30’un üzerine çıktı.
Fosil Yakıt Kullanımı Azalmadı: Sıcak Hava Etkisi
Her ne kadar temiz enerji rekor kırsa da, küresel elektrik talebinin %4 artması fosil yakıt kullanımını da artırdı. Fosil kaynaklardan elektrik üretimi, 2024’te %1,4 oranında arttı. Ember’e göre bu artışın %20’si sıcak hava dalgalarından kaynaklanan soğutma talebine bağlı olarak gerçekleşti.
Yeni Teknolojiler Talebi Artırıyor
Elektrikli araçlar, veri merkezleri, yapay zeka sistemleri ve ısı pompaları gibi teknolojiler de küresel talepte %0,7’lik bir artışa neden oldu. Bu oran, beş yıl öncesine göre iki katına çıktı.
Çin ve Hindistan Dönüşümde Öncü
Çin, 2024’te güneş enerjisi üretiminde dünyanın lideri olurken, Hindistan bir yılda güneş enerjisi kapasitesini iki katına çıkardı. Bu iki ülkenin yatırımları, küresel enerji dengesini kökten değiştirmeye başladı.
Prof. Xunpeng Shi değerlendirmesinde, “Küresel enerji sisteminin geleceği Asya’da şekilleniyor. Çin ve Hindistan’ın agresif yenilenebilir politikaları, fosil yakıtların küresel ölçekte gerilemesinde belirleyici olacak,” ifadelerini kullandı.
Fosil Dönem Geride mi Kalıyor?
Sizce artan yenilenebilir yatırımları ve yeni teknolojilerin elektrik talebini şekillendirmesi, fosil yakıtların devrini sona erdirecek mi? Yoksa geçici dalgalanmalar hâlâ bu dönüşümün önünde bir engel mi?