Litvanya, Rus elektrik sisteminden bağımsızlaşma sürecinin son adımlarını atarken, ulusal enerji güvenliğini garanti altına almak için büyük bir yatırım hamlesi gerçekleştirdi. 8 Şubat 2025’te, Rusya ile enerji entegrasyonunu sonlandırmadan bir gün önce, hükümet enerji şebekesini destekleyecek kapsamlı bir enerji depolama projesini duyurdu.
Litvanya Enerji Bakanlığı, 2028 yılı sonuna kadar en az 800 MWh kapasiteye sahip enerji depolama sistemlerinin doğrudan iletim hatlarına entegre edilmesini hedefliyor. Bu projeye başlangıç için 102 milyon Euro (yaklaşık 119 milyon dolar) bütçe ayrıldı. Haziran ortasında sona eren başvuru sürecinde projeye beklenenden çok daha büyük ilgi gösterildi ve toplam başvuru tutarı 197,5 milyon Euro’ya ulaştı. Bunun üzerine hükümet, 37 milyon Euro ek bütçe sağlayarak toplam desteği 139 milyon Euro’ya çıkardı.
Enerji Bakanı Zygimantas Vaiciunas, yaptığı açıklamada yüksek kapasiteli enerji depolama sistemlerinin şebeke dengesini sağlamak, yenilenebilir enerji kaynaklarının entegrasyonunu hızlandırmak ve tüketiciler için rekabetçi elektrik fiyatlarını korumak açısından kritik rol oynadığını vurguladı. Bakan, “Dengeleme pazarının açılması, dinamik fiyatlandırma mekanizmaları ve yatırımcı ilgisi ile bu alanda ciddi bir ivme yakaladık. Hedefimiz, rekabetçi ve sürdürülebilir bir enerji ekosistemi kurmak” dedi.
Başvurular iki aşamalı bir değerlendirme sürecine tabi tutulacak: ilk aşama idari uygunluk kontrolü (30 iş günü), ikinci aşama ise teknik değerlendirme (30 iş günü). Uygun bulunan projelere, yatırım maliyetlerinin %30’una kadar sübvansiyon sağlanacak ve destek miktarı MWh başına 150.000 Euro ile sınırlı olacak. Destek, yalnızca finans kuruluşları hariç olmak üzere, tüzel kişilik statüsüne sahip şirketlere açık olacak.
Yeni sistemler, Litvanya’nın enerji şebekesinin esnekliğini artırmayı ve arz-talep dengesini sağlamak üzere şebeke operatörlerine dengeleme hizmeti sunmayı amaçlıyor. 15 MW ile 150 MW arasında değişen kapasitelerdeki elektrik depolama tesisleri öncelikli olarak desteklenecek.
Uzun vadeli hedef ise oldukça iddialı: 2028 yılına kadar Litvanya’nın toplam enerji depolama kapasitesini 1,5 GW / 4,4 GWh düzeyine ulaştırmak. Böylece ülke, sadece enerji arz güvenliğini artırmakla kalmayacak, aynı zamanda Avrupa’nın yeşil enerji dönüşümünde örnek bir model haline gelmeyi amaçlıyor.