Elon Musk’ın yapay zeka şirketi xAI, Memphis dışında bulunan Colossus veri merkezinde izinsiz şekilde doğalgaz türbini filosu işletmekle suçlandı. Güney Çevre Hukuku Merkezi (SELC), şirketin Temiz Hava Yasası’nı ihlal ettiğini belirterek dava açma niyetini resmen bildirdi.
SELC’nin NAACP adına gönderdiği mektupta, xAI’ın ön inşaat veya işletme izinleri olmadan en az 35 yanmalı türbin kurduğu ve çalıştırdığı öne sürüldü. Bu türbinlerin yılda 2.000 tondan fazla azot oksit (NOx) emisyonu oluşturma potansiyeline sahip olduğu belirtiliyor. NOx bileşenleri, özellikle duman ve hava kirliliğinin başlıca nedenleri arasında yer alıyor.
Memphis: ABD’nin “astım başkenti”
SELC, türbinlerin kurulduğu Memphis’in zaten ülkenin en kirli hava kalitesine sahip bölgelerinden biri olduğunu vurguladı. 2024 yılında, Amerikan Astım ve Alerji Vakfı, Memphis’i acil servis başvurularının ve astıma bağlı ölümlerin yüksekliği nedeniyle “astım başkenti” ilan etmişti.
Veri merkezinde 421 megavatlık üretim kapasitesi oluşturduğu iddia edilen xAI’ın, ne federal ne de yerel çevre kurumlarından gerekli izinleri almadığı öne sürülüyor. Ayrıca, türbinlerin hava kirliliği kontrol sistemleri olmadan çalıştırıldığı da iddialar arasında.
Yerel yetkililer sessiz
Shelby İlçe Sağlık Departmanı (SCHD), geçen yaz türbinlerin “ruhsattan muaf” olduğunu açıklamıştı. Ancak SELC’ye göre SCHD, bu muafiyetin yasal dayanağını kamuoyuyla paylaşmadı ve xAI’ın sahada hangi türbinleri çalıştırdığına dair net bir bilgi vermedi.
Şirketin dava edilmesi için yasal süreç başladı. ABD yasalarına göre çevre davalarında, dava açmadan önce en az 60 gün önceden bildirim yapılması gerekiyor.