Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre küresel gıda emtia fiyatları şubat ayında yeniden yükselişe geçerek son beş aydır devam eden düşüş trendini sona erdirdi. Buğday, bitkisel yağ ve bazı et ürünlerindeki fiyat artışı küresel endeksi yukarı taşırken peynir ve şeker fiyatlarındaki gerileme artışı sınırlayan faktörler arasında yer aldı.
FAO tarafından yayımlanan verilere göre Gıda Fiyat Endeksi şubat ayında ortalama 125,3 puan olarak hesaplandı. Endeks aylık bazda yüzde 0,9 artış gösterirken geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 1 daha düşük seviyede kaldı.
Tahıl fiyatlarındaki yükselişin en önemli nedeni buğday piyasasındaki gelişmeler oldu. Avrupa ve ABD’nin bazı tarım bölgelerinde yaşanan don olayları ile Rusya ve Karadeniz bölgesindeki lojistik aksaklıklar küresel buğday arzına yönelik endişeleri artırarak fiyatların yukarı yönlü hareket etmesine yol açtı. Kaba tahıl fiyatlarında sınırlı bir artış görülürken pirinç fiyatları ise özellikle basmati ve Japonica türlerine yönelik güçlü talep nedeniyle aylık bazda yüzde 0,4 yükseldi.
Bitkisel yağ piyasasında ise fiyat artışı daha belirgin oldu. FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi şubat ayında yüzde 3,3 yükselerek Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Güneydoğu Asya’da palm yağı üretiminin mevsimsel olarak düşmesi ve küresel ithalat talebinin güçlü seyretmesi fiyatları yukarı çeken başlıca faktörler arasında yer aldı. ABD’de biyoyakıt politikalarına ilişkin beklentiler soya yağı fiyatlarını desteklerken Kanada kaynaklı arz beklentileri kanola yağı piyasasında toparlanma yarattı. Buna karşılık ayçiçek yağı fiyatları Arjantin’den gelen artan ihracat arzı nedeniyle geriledi.
Et fiyatlarında da yükseliş eğilimi devam etti. FAO Et Fiyat Endeksi ocak ayına göre yüzde 0,8 artış gösterdi. Koyun eti fiyatları tarihi zirve seviyelerine ulaşırken sığır eti fiyatları Çin ve ABD’den gelen güçlü talep nedeniyle yükseldi. Domuz eti ve kümes hayvanı fiyatlarında ise daha sınırlı artış kaydedildi.
Süt ürünleri piyasasında ise genel eğilim aşağı yönlü oldu. FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi şubat ayında yüzde 1,2 geriledi. Bu düşüşte özellikle peynir fiyatlarındaki zayıflama etkili oldu. Buna karşın yağsız ve tam yağlı süt tozu fiyatları Kuzey Afrika, Yakın Doğu ve Güneydoğu Asya’dan gelen talep nedeniyle yükseliş gösterdi. Tereyağı fiyatları ise Haziran 2025’te ulaşılan zirvenin ardından ilk kez aylık bazda artış kaydetti.
Şeker fiyatları ise küresel gıda piyasasında en sert düşüşün yaşandığı kalem oldu. FAO Şeker Fiyat Endeksi ocak ayına göre yüzde 4,1 gerilerken geçen yılın aynı ayına kıyasla düşüş oranı yüzde 27,3’e ulaştı. Fiyatlardaki gerilemede mevcut üretim sezonunda küresel arzın güçlü olacağı beklentisi etkili oldu.
Uzmanlara göre iklim koşulları, enerji politikaları ve lojistik gelişmeler önümüzdeki aylarda gıda fiyatlarının yönünü belirleyen temel faktörler olmaya devam edecek.