Türkiye zeytinde tarihinin en yüksek rekoltesine ulaşırken, zeytinyağı fiyatları adeta çakıldı. Ancak sektör temsilcileri gelecek sezon için endişeli: “Bu bolluk uzun sürmeyecek. Fiyatlar yeniden yükselebilir.”
Fiyatlar Yarı Yarıya Düştü, Tüketici Sevindi Ama Üretici Alarmda
Geçtiğimiz sezon 500-600 TL bandında satılan natürel sızma zeytinyağının litre fiyatı, bu yılki yüksek verim sayesinde 200-250 TL seviyelerine kadar geriledi. Kampanyalı satışlar ve uluslararası pazardaki arz fazlası da bu düşüşte etkili oldu. Ancak bu tablo, üretici cephesinde alarm zillerini çaldırıyor.
Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi Başkanı Mustafa Tan, “Tüketici için avantajlı bir dönem yaşıyoruz ama üretici bu fiyatlarla sürdürülebilir üretim yapamaz. Maliyetler 250 TL’yi buldu, fiyatlar bu seviyede kalırsa üreticiler sektörden çekilmeye başlayabilir” uyarısında bulundu.
3,75 Milyon Tonla Tarihi Rekolte Yakalandı
TÜİK’in 2024-2025 tahminlerine göre zeytin üretimi 3 milyon 750 bin tona ulaşarak rekor kırdı. Ancak uzmanlar bu bolluğun geçici olduğunu söylüyor. Önümüzdeki sezon, üretimde yüzde 40’lara varan düşüş beklentisi var. Bu da hem iç piyasada hem de ihracatta fiyatların yeniden artmasına neden olabilir.
Avrupa’daki Düşük Verim Türkiye İçin Fırsat Olabilirdi
İspanya ve Tunus gibi dünya zeytinyağı devlerinin bu sezon düşük verim açıklamaları yapması, aslında Türkiye için önemli bir ihracat fırsatı doğurmuştu. Ancak Tan, “Geçen yıl ihracat sınırlamaları yüzünden bu fırsatı kaçırdık. Üretim fazlası stoklara devredildi. Bu yıl rekolte düşerse, fiyatlar üzerindeki baskı tersine döner” değerlendirmesini yaptı.
Tüketim Artmazsa Kriz Derinleşebilir
Tan’a göre çözüm yollarından biri, iç piyasadaki tüketimin artırılması. Türkiye’de kişi başı zeytinyağı tüketimi sadece 2 litre civarında. Oysa bu rakamın en az 4-5 kilograma çıkarılması gerektiği vurgulanıyor. Hem kamu hem özel sektörün bu alanda tanıtım kampanyalarına ağırlık vermesi gerektiği belirtiliyor.
Üreticiye Verilen Destekler Artmalı
Sektör temsilcileri, üreticilerin zeytincilikten uzaklaşmaması için doğrudan desteklerin artırılması, gübre ve sulama gibi temel girdilerde sübvansiyonların genişletilmesi gerektiğini söylüyor. Aksi takdirde, bu yıl yaşanan bolluk sadece kısa vadeli bir rahatlama olabilir ve sonraki yıllarda ciddi arz krizi yaşanabilir.