Türkiye’de otomotiv satış sonrası sektörü, artan maliyetler, kur-faiz dengesizliği ve bozulan nakit akışı nedeniyle son yılların en zor dönemlerinden birini yaşıyor. Sektörde faaliyet gösteren köklü firmalardan arka arkaya konkordato haberleri gelirken, yatırım iştahı da dibe vurmuş durumda. Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS) Başkanı Ali Özçete’ye göre, talepler olmasına rağmen üretim yapılamıyor ve firmalar zorunlu küçülmeye gidiyor.
İlk Kez Konkordato Veren Firmalar Dernek Kaydında
OSS Başkanı Ali Özçete, 2025 yılı ikinci çeyrek sektörel değerlendirme toplantısında çarpıcı veriler paylaştı. Derneğin 30 yıllık tarihinde ilk kez konkordato ilan eden firmaların olduğunu belirten Özçete, sadece son 20 gün içinde üç büyük firmanın konkordato sürecine girdiğini söyledi. 2025 yılı başından bu yana bu sayı dörde yükselmiş durumda.
Firmaların tamamı üretici ve ihracatçı konumda. Artan faiz oranları ve durağan döviz kuru ise bu firmaları adeta sıkıştırmış durumda. Özçete’nin ifadesiyle:
“Talep var ama karşılık veremediğinizde yıllanmış müşterilerinizi kaybediyorsunuz. İşletme giderleri yüzde 200 arttı ama döviz kuru sadece yüzde 110 yükseldi. Aradaki farkı firmalar sırtlıyor.”
Yatırım Planları Askıya Alındı
OSS’nin anketine göre, sektörün yatırım iştahı son beş yılın en düşük seviyesine geriledi. 2025’in üçüncü çeyreği için dolar bazında iç satışlarda yüzde 0,62’lik düşüş bekleniyor. Üyelerin yüzde 85’i önümüzdeki üç ayda herhangi bir yatırım planlamadığını bildiriyor. Bir önceki çeyrekte bu oran yüzde 64’tü.
Ayrıca, ankete katılan firmaların üçte biri yılın geri kalanında işlerin daha da kötüleşeceğini öngörüyor. Özçete, yapısal reformlar ve net ekonomik politikalar olmadan kalıcı bir iyileşmenin mümkün olmadığını vurguluyor.
Stoklar Eritiliyor, Üretim Zorunlu Devam Ediyor
Yılın üçüncü çeyreğinde talep artışı beklense de firmalar artan maliyetleri kontrol altına alabilmek için düşük stok stratejisine yöneliyor. Ancak bu durum özellikle üretici firmaları daha da zora sokuyor. Dağıtıcı firmalar stokla idare edebilirken, üretici firmalar tesislerini kapatmanın maliyetini göze alamadığı için üretime devam etmek zorunda kalıyor.
“Dökümhane çalışıyorsa durdurmanın maliyeti, tekrar başlatmaktan daha büyük. Bu da firmaları çıkmaz bir döngüye sürüklüyor.”
Nakit Akışı En Kritik Sorun
Anket sonuçlarına göre, OSS üyelerinin yüzde 76,7’si “nakit akışındaki bozulma”yı en büyük problem olarak gösterdi. Yüzde 69,9’u maliyetlerdeki artışı, yüzde 47,9’u ise iş ve ciro kaybını sektörün diğer ana sorunları arasında sıraladı.
Tahsilat oranlarındaki düşüş ise sadece günlük operasyonları değil, orta ve uzun vadeli yatırım kararlarını da doğrudan etkiliyor. Özçete, “İki çeyrekte yatırım planlayan firma oranındaki dramatik düşüş, sektörün riskten kaçınan bir savunma moduna geçtiğini net şekilde ortaya koyuyor” dedi.