Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından hazırlanan Küresel Soğutma Raporu 2025 (Global Cooling Watch 2025), Brezilya’nın Belem kentinde düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı (COP30) kapsamında açıklandı. Raporda, soğutma sistemlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının hızla artarak küresel iklim hedeflerini tehdit ettiği uyarısı yapıldı.
Soğutma Sistemleri 2022’de 4,1 Milyar Ton Karbon Saldı
UNEP verilerine göre, 2022 yılında soğutma sistemlerinden kaynaklanan küresel sera gazı emisyonları 4,1 milyar ton karbondioksit eşdeğerine ulaştı. Bu miktarın üçte biri soğutucu gaz sızıntılarından, üçte ikisi ise enerji tüketiminden kaynaklandı.
Küresel sıcaklık artışının sürmesi ve gelir seviyelerinin yükselmesiyle birlikte soğutma sistemlerine erişimin kolaylaşacağı, dolayısıyla 2050 yılına kadar dünya genelindeki soğutma ekipmanı stokunun üç kattan fazla artacağı öngörülüyor.
Emisyonlar 2050’de 7,2 Milyar Tonu Bulabilir
Mevcut politikaların devam etmesi halinde, 2050 yılında soğutma kaynaklı emisyonların 7,2 milyar ton karbondioksit eşdeğerine çıkabileceği belirtildi. Buna karşın, “Sürdürülebilir Soğutma Yolu” adı verilen stratejiyle bu miktarın 2,6 milyar tona kadar düşürülebileceği ifade edildi.
Bu strateji; şehirlerde pasif soğutma çözümleri, düşük enerjili hibrit sistemler, doğa tabanlı altyapılar ve hidroflorokarbon (HFC) gazlarının azaltılmasına yönelik politikaların kararlılıkla sürdürülmesini kapsıyor.
“Kentsel Isı Adası Etkisi Şehirleri Fırına Çeviriyor”
UNEP İcra Direktörü Inger Andersen, raporun amacının hem soğutmaya erişimi artırmak hem de emisyonları azaltmak olduğunu belirtti. Andersen, “Aşırı sıcaklar artık şehirleri adeta fırına çeviriyor. Kentsel ısı adası etkisiyle sıcaklıklar 10 dereceye kadar artabiliyor. 2050’ye gelindiğinde, ölümcül sıcaklıklarla karşılaşacak yoksul şehir nüfusu yüzde 700 artabilir.” dedi.
Andersen ayrıca soğutmanın yalnızca klima olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, “Bu ısı krizinden sadece klimayla kurtulamayız. Akıllı binalar, doğal soğutma yöntemleri ve enerji verimli çözümler geliştirmeliyiz.” ifadelerini kullandı.
“Isı Stresi Halk Sağlığını Tehdit Ediyor”
İklim Eylemi Singapur Elçisi Ravi Menon ise Güney ve Güneydoğu Asya’da 1 milyar insanın aşırı sıcaklardan etkilenebileceğini belirtti. Menon, “Isı stresi halk sağlığını olumsuz etkiliyor, iş gücü verimliliğini düşürüyor ve enerji talebinde rekor artışlara neden oluyor.” dedi.
Brezilya Çevre Bakan Yardımcısı Adalberto Maluf ve Barcarena Belediye Başkanı Renato Ogawa da şehirlerin artan sıcaklıklara karşı dayanıklı hale getirilmesinin öncelikli hedef olması gerektiğini ifade etti.