Avrupa Birliği, 2004’ten bu yana yürürlükte olan uçuş gecikmeleriyle ilgili yolcu tazminatı kurallarını yeniden düzenlemeye hazırlanıyor. Ancak masadaki yeni taslak, milyonlarca yolcu için ciddi hak kayıplarını beraberinde getirebilir.
Tazminat için yeni süre sınırları: 3 saat 5 saate çıkıyor mu?
Mevcut uygulamaya göre, Avrupa çıkışlı veya Avrupa’ya varışlı (AB merkezli havayollarıyla) uçuşlarda, 3 saat veya üzeri gecikmeler için yolcular 250 ila 600 euro arasında tazminat talep edebiliyor. Ancak Avrupa Tüketici Örgütü (BEUC) yetkilisi Steven Berger’a göre, bu süre sınırı yeni düzenlemeyle 5, 9 hatta 12 saate kadar çıkabilir.
Berger, bu değişikliğin yürürlüğe girmesi halinde “mevcut tazminat haklarının %85’inin geçersiz hale geleceğini” vurguladı. Kısacası, çoğu yolcu gecikme yaşasa bile artık tazminat alamayacak.
Süre sadece gecikmede değil, başvuruda da kısalıyor
Yeni düzenlemenin eleştirilen bir diğer yönü de başvuru süresinin kısaltılması. Berger, “Yolcuların tazminat talep edebilmesi için yalnızca 3 aylık süresi olacak. Bu kesinlikle yetersiz” diyor. Şu anki uygulamada bu süre çok daha uzun.
Havayolu şirketleri esneklikten yana
Avrupa’nın en büyük havayolu gruplarını temsil eden Airlines for Europe (A4E) ise, 2013’te önerilen ve hala görüşülen düzenlemeleri destekliyor. A4E, eski kuralların belirsizlik yarattığını ve yeni sistemin havayollarına “operasyonel esneklik” sağlayacağını savunuyor.
Açıklamada, “Yolcuların asıl önceliği olan varış noktasına en hızlı şekilde ulaşmaları için bu esneklik gerekli,” deniliyor. Ancak bu durum, yolcuların haklarının ikinci plana atıldığı eleştirilerini de beraberinde getiriyor.
Seyahat aracıları da düzenlemeye dahil edilmeli mi?
Tüketici örgütleri, uçuş biletlerinin alındığı aracı platformların da artık düzenlemeye dahil edilmesi gerektiğini vurguluyor. 2004’teki yasa tasarısında yer almayan bu platformlar, günümüzde uçak bileti satışlarının önemli bir bölümünü oluşturuyor. Ancak mevcut düzenlemede bu firmaların hiçbir yükümlülüğü bulunmuyor.
Yeni düzenleme ne zaman çıkacak?
Polonya’nın AB Konseyi dönem başkanlığını yürüttüğü süreçte, bu konu Haziran ayına kadar teknik düzeyde müzakere edilmeye devam edecek. Henüz siyasi karar alma aşamasına geçilmedi.
Peki bu değişiklikler adaletli mi?
Avrupa’da seyahat eden milyonlarca yolcu için önemli bir hak olan gecikme tazminatlarının bu şekilde sınırlandırılması, sizce adil mi? Yolcuların haklarını mı koruyor, yoksa havayolu devlerine mi alan açıyor?