ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Yücel, Marmara Denizi’nde yapılan son araştırmalarda, ciddi oksijen azlığı ve yüksek su sıcaklıklarının, denizin ekosistemini ciddi şekilde tehdit ettiğini belirtti. Marmara Denizi’nin ilk 30 metre altındaki su tabakalarının oksijen açısından neredeyse ölü bir durumda olduğunu ifade eden Yücel, deniz ekosisteminin koma halinde olduğunu vurguladı.
ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü’nün “Bilim 2” gemisiyle gerçekleştirdiği ve 8 bilim insanının katıldığı 2024 Marmara Denizi seferlerinin ilk bölümü, denizlerdeki durumu gözler önüne serdi. Özellikle Doğu Marmara üzerinde yoğunlaşan bu araştırmada, denizin alarm veren durumunu ortaya koyan kritik bulgular elde edildi.
Marmara Denizi’nde Oksijen Seviyesi Kritik Eşik Altında
Prof. Dr. Mustafa Yücel, Doğu Marmara’da yapılan araştırmalarda elde edilen ilk bulgulara dayanarak, denizin oksijen durumunun iç açıcı olmadığını belirtti. Marmara Denizi’nin ilk 30 metre derinliğinin dışında ciddi oksijen eksikliği yaşandığını, bu durumun denizi adeta koma haline soktuğunu söyledi. Yücel, “Oksijen seviyesi, 150-200 metre derinliğinde neredeyse ölçülemeyecek kadar düşük seviyelerde. Bu, balıkların dahi yaşayamayacağı bir ortam yaratıyor,” diye konuştu.
Daha önceki yıllarda, özellikle Doğu Marmara’da 600 ila 800 metre arasındaki Akdeniz suyunun Marmara’ya bir miktar oksijen kazandırdığı gözlemlenirken, bu seferde böyle bir bulguya rastlanmadı. Yücel, denizlerdeki ısınmanın bu durumu daha da kötüleştirdiğine dikkat çekti.
Deniz Suyu Sıcaklıkları Rekor Seviyelere Ulaştı
Marmara Denizi’nde su sıcaklıklarının bu yıl rekor seviyelere ulaştığını belirten Yücel, “Geçen yılın eylül ayında ölçülen değerlerin bile üzerine çıkıldı. Bu yaz aylarında deniz suyu sıcaklıklarının daha da artması bekleniyor. Doğu Marmara’da su sıcaklığı 26 dereceye, İzmit Körfezi’nde ise 27 dereceye ulaştı. Bu bölgelerdeki son 40 yılın ortalaması 24-25 derece civarındaydı,” dedi.
Yücel, deniz suyu sıcaklığındaki bu artışın, oksijen çözünürlüğünü azalttığını ve kirlilik seviyesini yükselttiğini ifade ederek, sıcaklık, oksijensizlik ve kirliliğin birbirini besleyen kısır bir döngü oluşturduğunu belirtti.
Marmara Denizi’nde Kirlilik Artıyor
Marmara Denizi’ndeki kirlilik seviyelerinin artarak devam ettiğini ve özellikle azot ile fosfor kirliliğinin ciddi boyutlara ulaştığını aktaran Yücel, “Son yıllarda topladığımız veriler, Marmara’daki azot ve fosfor kirliliğinin durmadığını, aksine arttığını gösteriyor. Marmara, biyolojik üretim açısından Karadeniz’in 3-4 katı değerler sergiliyor. Ancak bu yüksek üretim, aşırı azot ve fosfor yüklenmesiyle birlikte ekosistemi zorlayan bir faktör haline gelmiş durumda,” diye ekledi.
Marmara Denizi’nin giderek kötüleşen durumu, deniz ekosistemini ve dolayısıyla bölgedeki deniz canlılarının yaşamını tehdit ediyor. Bilim insanları, bu kısır döngüyü kırmak ve denizi yeniden yaşanabilir hale getirmek için acil tedbirlerin alınması gerektiğini vurguluyor.
