Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Uluslararası Yatırım Pozisyonu Verileri
2024 yılı itibarıyla, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan uluslararası yatırım pozisyonu (UYP) verilerine göre, Temmuz ayı sonunda UYP, 357,7 milyar dolar açık vermiştir. Bu durum, ülkenin yurt dışı varlıklarının 2023 yıl sonuna göre yüzde 4,8 oranında artarak 348,8 milyar dolara ulaşmasıyla birlikte, yükümlülüklerin de yüzde 8,9 oranında artarak 706,5 milyar dolar seviyesine çıkmasıyla paralel bir seyir izlemiştir.
348,8 milyar dolarlık yurt dışı varlık verisi, 2024 yılı ikinci çeyrekteki 344,644 milyar dolarlık seviyeyi aşarak bir zirve noktası olarak kaydedilmiştir. Türkiye’nin yurt dışı varlıkları ile yükümlülükleri arasındaki farkı temsil eden net UYP ise, 2023 yıl sonunda -316,2 milyar dolar iken, 2024 Temmuz sonunda -357,7 milyar dolara yükselmiştir.
- Varlıklar Alt Kalemleri:
- Rezerv varlıklar kalemi, 2023 yıl sonuna göre yüzde 4,9 oranında artış göstererek 147,8 milyar dolar olmuştur.
- Diğer yatırımlar kalemi ise yüzde 3,9 artışla 129,1 milyar dolara ulaşmıştır.
- Diğer yatırımlar alt kalemlerinden bankaların yabancı para ve Türk Lirası cinsinden efektif ve mevduatları, yüzde 6,9 artışla 49,7 milyar dolara ulaşmıştır.
- Yükümlülükler Alt Kalemleri:
- Doğrudan yatırımlar (sermaye ve diğer sermaye) piyasa değeri ile döviz kurlarındaki değişimlerin de etkisiyle, 2023 yıl sonuna göre yüzde 15,3 oranında artarak 222,0 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır.
Portföy Yatırımları ve Diğer Yatırımlar Üzerine Gözlemler
Portföy yatırımları, 2023 yıl sonuna göre yüzde 29,1 oranında artarak 123,8 milyar dolar olmuştur. Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi stoku, 2023 yıl sonuna göre yüzde 33,6 oranında artışla 39,5 milyar dolara çıkarken, yurt dışı yerleşiklerin mülkiyetindeki Devlet İçi Borçlanma Senedi (DİBS) stoku ise yüzde 399,2 oranında büyük bir artışla 13,2 milyar dolara ulaşmıştır. Ayrıca, Hazine’nin tahvil stoku (yurt içi yerleşiklerce alınan tahvil stoku düşüldükten sonra) yüzde 4,1 artış ile 44,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.
Aynı dönemde, diğer yatırımlar 2023 yıl sonuna göre yüzde 0,1 oranında artarak 360,7 milyar dolar olmuştur. Yurt dışı yerleşiklerin yurt içi yerleşik bankalardaki yabancı para mevduatı, 2023 yıl sonuna göre yüzde 5,3 oranında azalarak 40,9 milyar dolar olurken, Türk Lirası (TL) mevduatı yüzde 36,4 oranında artarak 23,2 milyar dolara ulaşmıştır. Bankaların toplam kredi stoku ise yüzde 10,1 oranında artarak 68,8 milyar dolara ulaşırken, diğer sektörlerin toplam kredi stoku yüzde 0,8 oranında azalarak 100,2 milyar dolar seviyesine gerilemiştir.
