Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde Önemli Değişiklikler
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde yapılan güncellemelerle yerel asgari kurumlar vergisi uygulamalarından istisna ve indirimlere kadar birçok konuda düzenlemelere gidilmiştir. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan “Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Buna göre, mükelleflerin ödeyecekleri kurumlar vergisi, beyan ettikleri kazançların indirim ve istisnalar düşülmeden önceki tutarının yüzde 10’undan aşağı olamayacak. Hesap dönemi takvim yılı olan mükelleflerin 2025 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde ettikleri kazançlara, özel hesap dönemine tabi olan mükelleflerin ise bu takvim yılında başlayan özel hesap dönemleri ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde ettikleri kazançlara asgari kurumlar vergisi uygulanacaktır. Geçici vergi dönemlerinde de asgari kurumlar vergisi hesaplaması yapılacaktır.
Yeni İşe Başlayanlardan 3 Yıl Asgari Vergi Alınmayacak
Yeni işe başlayan mükellefler, 3 yıl boyunca asgari vergi ödemekten muaf tutulacaktır. Mevcut durumda yatırım teşvik belgesi olan mükelleflerin hakları korunmaktadır. Yapılan değişiklikle birlikte, bazı istisna ve indirimler kapsam dışı bırakılmıştır. İştirak kazançları, emisyon primi, teknokent kazançları ve serbest bölge kazanç istisnaları ile AR-GE ve tasarım indirimleri bu kapsamda yer almayacaktır.
Yap-İşlet-Devret Modeli ile Elde Edilen Kazançlara Yüzde 30 Kurumlar Vergisi Uygulanacak
Türkiye’nin büyük yatırımlarından elde edilen kazançlara artırımlı kurumlar vergisi uygulanması öngörülmektedir. Bu vergi oranları, reel sektör için yüzde 25, banka ve finans kurumlarında yüzde 30, ihracat yapan firmalarda yüzde 20, halka açık şirketlerde yüzde 23, imalatçılarda ise yüzde 24 olarak belirlenmiştir. Banka ve finans kurumlarında olduğu gibi yap-işlet-devret modeli ile kamu özel işbirliği projeleri kapsamında elde edilen kazançlardan yüzde 25 yerine yüzde 30 kurumlar vergisi alınacaktır. Ayrıca fon ve ortaklıklarının kazançlarının tamamı kurumlar vergisinden istisna tutulmuş, 1 Ocak 2025’ten itibaren elde edilecek kazançlar için bu istisna kar dağıtım şartına bağlanmıştır. İstisnadan faydalanabilmek için gayrimenkul gelirlerinin en az yüzde 50’sinin dağıtılması gereklidir. Böylece, istisna kazancın yüzde 50’si ortaklara dağıtıldığında, kar paylarını alanlardan gelir ve kurumlar vergisi alınacaktır.
Serbest Bölgelerdeki Üretim Faaliyetlerinden Elde Edilen Kazançlar
Serbest bölgelerdeki üretim faaliyetlerinden elde edilen kazançların tamamı, üretilen ürünlerin yurt içine ya da yurt dışına satılıp satılmadığına bakılmaksızın kurumlar vergisinden istisna tutulacaktır. Ancak, söz konusu tarihten itibaren elde edilen kazançlardan başlamak üzere istisna yalnızca ihracat gelirleri ile sınırlandırılacak ve yurt içine yapılan satışlardan elde edilen kazançlardan vergi alınacaktır. Ayrıca, düzenlemeyle birlikte kurumların girişim sermayesi yatırım fonu katılma payları ile girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının hisse senetlerinden elde ettikleri gelirlere sağlanan istisna 15 Temmuz 2023 tarihi itibarıyla kaldırılmıştır. Bu tarihten önce elde edilen fon katılım belgeleri, itfa edilene veya elden çıkarılana kadar istisnadan faydalanmaya devam edecektir. Taşınmaz satışlarından elde edilen kazançlara tanınan kurumlar vergisi istisnası da aynı tarihte kaldırılmıştır. Bu tarihten önce elde edilen taşınmazlar için şartları dahilinde istisnadan faydalanılmaya devam edilecektir, ancak istisna oranı yüzde 50 yerine yüzde 25 olarak uygulanacaktır. Taşınmazlara ilişkin kazanç istisnası kaldırıldığından, taşınmazların kısmi bölünme kapsamında vergisiz devirleri de 1 Ocak 2024 itibarıyla kaldırılacaktır.
Yurt Dışı Kurumlara Verilen Bazı Hizmetlere Yüzde 80 Kazanç İndirimi Sağlandı
İhracat kazançlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli olarak uygulanırken, yapılan değişiklikle ihracat yapan kurumların münhasıran (özel olarak) ihracattan elde ettikleri kazançlarına bu vergi oranının 5 puan indirimli uygulanması sağlanmıştır. İmalatçı veya tedarikçi kurumların, dış ticaret sermaye şirketleri veya sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden gerçekleştirdikleri ihracat faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları için de 5 puanlık vergi indirimi uygulanacaktır. 1 Ocak 2023’ten itibaren elde edilen yurt dışına verilen mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kayıt tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon gibi bazı hizmetler ile yabancılara verilen eğitim ve sağlık hizmetlerinden elde edilen kazançların tamamının, beyanname verilme tarihine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi şartı getirilmiştir. Bu kazançlar üzerinden beyannamede indirim konusu yapılabilecek oran da yüzde 50’den yüzde 80’e yükseltilmiştir.
Katılım Finans Kefalet Anonim Şirketi Kurumlar Vergisinden Muaf Oldu
Düzenlemeyle, iş merkezi Türkiye’de bulunmayan anonim veya limitet şirket niteliğindeki yabancı kurumların ödenmiş sermayesinin en az yüzde 50’sine sahip olan ve iştirak edilen kurumdan elde edilen kar payı niteliğindeki kazancı, elde edilen hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer eden kurumların söz konusu kazançlarının yüzde 50’si kurumlar vergisinden istisna tutulmuştur. Ayrıca, katılım bankalarının ortağı olduğu ve katılım bankacılığı ilke ve esaslarına uygun her türlü finansman için kefalet vermek amacıyla kurulan Katılım Finans Kefalet Anonim Şirketi, bu faaliyetleri dolayısıyla kurumlar vergisinden muaf tutulmuştur. İştirak eden şirketin iştirak ettiği veya iştirak edilen şirketin iştirak eden şirketi devraldığı durumlarda, hisse ve pay alımı dolayısıyla yapılan ve devir sonrasına tekabül eden finansman giderlerinin, devralan şirkette indirim konusu yapılmasına imkan tanınmıştır. Ayrıca, değişiklik kapsamında yatırım teşvik belgesi bazında yapılan yatırım harcamasına yatırıma katkı oranının uygulanmasıyla belirlenen tutarın yüzde 10’luk kısmı, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı takip eden 2’nci ayın sonuna kadar talep edilmesi şartıyla, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç olmak üzere tahakkuk etmiş diğer vergi borçlarından terkin edilerek kullanılabilecektir.
