Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’ten Önemli Açıklamalar
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, devlete kesinleşmiş vergi borcu ve cezası bulunan 36 bin 806 mükellefin bugün açıklanacağını duyurdu. Şimşek, bu mükelleflerin 30 bin 696’sının borcunun tahsil kabiliyetinin bulunmadığını ifade ederek, “Vadesi geçtiği halde ödenmemiş vergi ve cezaların toplamı 914,9 milyar lira; bunun yanı sıra tahsil edilemeyen alacak tutarı 812,8 milyar lira. Bu alacakların yüzde 88,8’inin tahsil edilme imkanı yok.” dedi.
Bakan Şimşek, devlete vergi borcu olanların açıklanması gerektiğini hatırlatarak, 5 milyon liradan fazla vergi borcu olanların, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesinde bugün ilan edileceğini bildirdi. Borçlu mükellefler, iki ayrı liste halinde kamuoyuna sunulacak. İlk listede, ikmalen, resen veya idarece yapılan tarhiyatlar sonucu kesinleşen vergi ve cezalar, ikinci listede ise vadesi geçmiş ancak ödenmemiş vergi ve cezalar yer alacak.
Kesinleşen Vergi Borçları ve Mükellef Durumu
Şimşek, “Kesinleşen tarhiyatlar” listesinde 2 bin 464 mükellefin bulunduğunu ve bu mükelleflerin kesinleşen vergi ve ceza toplamının 53 milyar lira olduğunu belirtti. “Bu mükelleflerin 419’u gerçek kişi, 2 bin 45’i tüzel kişidir. Listede yer alan mükelleflerin 299’u faal durumdadır ve toplam mükelleflerin yüzde 12,1’ini oluştururlar. Terk mükellef sayısı ise 2 bin 165 olup, bunlar adına kesinleşen vergi ve cezalar 46,6 milyar lira olmuştur.” şeklinde konuştu.
Bu listede yer alan mükelleflere “vergi borçlusu” denilemeyeceğini vurgulayan Şimşek, bu grupta vergi beyanlarında eksiklik bulunan, hiç beyanname vermeyen ya da haksız yere vergi iadesi alan mükelleflerin bulunduğunu belirtti. Kesinleşen tarhiyatların ödenmiş olmasının bu açıklamaya engel olmadığını ifade eden Şimşek, “Bu nedenle diğer borçlu listesiyle karıştırılmamalıdır. Listede yer alan mükelleflerin çoğu, gerçek bir faaliyeti olmayan, sahte belge düzenleme ve vergi kaçırma amacıyla kurulmuş işletmelerdir. 2 bin 464 mükelleften 1752’si bu türden olup, bunlar hakkında yapılan ve kesinleşen vergi ve ceza tutarı 42,9 milyar lira, bu tutar ilan edilen toplam tutarın yüzde 81,1’ine tekabül etmektedir. Ancak, bu tutarın tahsil kabiliyeti bulunmamaktadır.” ifadelerini kullandı.
Sahtecilikle Mücadele ve Yapay Zeka Kullanımı
Sahte belge düzenleyerek haksız kazanç elde eden işletmelerle mücadele için çeşitli yasal düzenlemeler yapıldığını ancak bazı düzenlemelerin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğini söyleyen Şimşek, “Bu durumla ilgili olarak yeniden yasa çıkarıldı ve bazı düzenlemelerimiz onaylandı. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele çerçevesinde, kanundan kaçan ve sahtecilik yapan mükellefleri tespit etmek amacıyla yapay zeka teknolojilerinden faydalanıyoruz. Sahte belge düzenleme riski yüksek olan mükellefler ile haksız iade talep etme riski yüksek olanları yapay zeka ile tespit etmek için TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü ile iş birliği yapıyoruz.” dedi.
“Artık devletten haksız iade almak veya sahte belge düzenlemek amacıyla kurulan işletmeleri, birçok veriyi yapay zeka ile analiz ederek çok kısa sürede tespit edebileceğiz ve bu mükellefiyetleri hızla kapatabileceğiz. Bu sayede hem dürüst mükellefleri hem de kamu menfaatini koruma altına almış olacağız.” değerlendirmesini yaptı.
Uzun Süreli Vergi Borçları ve Tahsilat Süreci
Şimşek, ikinci listede 31 Aralık 2023 itibarıyla vadesi geldiği halde 30 Eylül’e kadar ödenmemiş, tutarı 5 milyon lira ve üzeri olan vergi ve cezalara dair bilgi vererek, “Bu listedeki mükellef sayısı 36 bin 806’dır. Bunların 7 bin 948’i gerçek, 28 bin 858’i tüzel kişidir. Bu mükelleflerin 4 bin 807’si faal ve toplam mükellef sayısının yüzde 13,1’ini oluşturuyor. Terk mükellef sayısı ise 31 bin 999’dur.” şeklinde konuştu.
Vadesi geçmiş vergi ve ceza tutarlarının toplamının 914,9 milyar lirayı bulduğunu belirten Şimşek, “Faal mükelleflerin toplam borç tutarı 113,8 milyar lira olup, toplam borç içindeki oranı yüzde 12,4’tür. Terk mükelleflerin borç tutarı ise 801,1 milyar lira. Yani vergi borçlusu olarak açıklayacağımız 36 bin 806 mükellefin 30 bin 696’sının borcunun tahsil kabiliyeti yok.” dedi.
Tahsilat Çalışmaları ve İyi Niyetli Mükelleflere Destek
Bakan Şimşek, vergi alacaklarının tahsili konusunda titizlikle çalıştıklarını belirterek, “Devletin en önemli gelir kaynağı vergilerdir. Bu nedenle zamanında ödenmesi son derece önemlidir. Vergi borcunu ödemeyenler hakkında tüm icra takiplerini yapıyoruz. Ancak iyi niyetli olup borcunu ödemede zor durumda kalan mükelleflerimize de taksitlendirme yoluyla yardımcı olmaya çalışıyoruz. Çalışan ve üreten, ancak borçlarını ödemekte zor durumda kalan mükelleflerimiz için gerekli kolaylıkları sağlıyoruz.” şeklinde konuştu.
