Almanya’da Siyasi Kriz ve Ekonomik Sorunlar
ABD’de Donald Trump’ın yeniden seçildiğini gösteren sonuçlar ekranlardan henüz çekilmemişken, Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya’da ciddi bir siyasi kriz patlak verdi. Son dönemde Volkswagen gibi büyük şirketlerin üretimlerini durdurması gibi haberlerle gündeme gelen Almanya ekonomisinde, rekabetçiliğin ve istihdamın gerilemesi, siyasi zeminde de sarsıcı etkilere yol açtı.
Bundesbank’ın verilerine göre, aralarında kimya devi BASF SE, otomobil tedarikçisi ZF Friedrichshafen AG ve ev aletleri üreticisi Miele & Cie. KG gibi önemli firmaların bulunduğu pek çok şirket, kaynaklarını yurt dışına kaydırarak 2010 yılından bu yana 650 milyar eurodan (yaklaşık 700 milyar dolar) fazla net sermaye çıkışına neden oldu. Bu sermaye çıkışlarının yaklaşık %40’ı, Olaf Scholz’un liderlik ettiği koalisyon döneminde gerçekleşti.
Almanya’da siyaseti de krize sürükleyen durumun temelinde yüksek enerji fiyatları, eskiyen teknolojiler ve aşırı bürokrasi yatıyor. Bu sorunlar, ulusal olarak öne çıkan şirketleri uzaklaştırırken, yabancı sermayeyi çekme çabalarını da sekteye uğratıyor. Trump’ın korumacı önlemler alma tehditleri, uzun süredir ciddi reformları engelleyen siyasi çıkmazın altını çiziyor ve bu durum Scholz’un elini zorlaştırıyor.
Almanya’da Şirket Göçü
Volkswagen’in yurtiçindeki yatırımlarını azaltması ve Intel’in Almanya’nın doğusundaki büyük ölçüde sübvanse edilen fabrikası gibi yüksek profilli yatırım projelerinin sıkıntıya girmesi, ülkede sermaye çıkışlarını ana gündem haline getiriyor. Alman Ekonomi Enstitüsü Ekonomisti Christian Rusche, “Geçmişin Alman iş modeli bozuldu. Şirketler giderek başka yerlere yöneliyor” değerlendirmesini yaptı.
Uzmanların görüşlerine göre, Almanya, yurt içi ve yurt dışındaki yatırımcıları rotasını değiştirmeye ikna edemezse, uzun süreli bir durgunlukla karşı karşıya kalacak. Bu durum, diğer gelişmiş sanayi ekonomilerinin daha da gerisine düşme riski taşıyarak, seçmenlerde tedirginlik yaratmakta ve daha fazla siyasi kargaşayı körükleyen bir kısır döngü oluşturabilir.
Bürokrasi Sorunu
Almanya için bürokrasi yükü de özel bir sorun olarak öne çıkıyor. Alman işletmelerini etkileyen yönetmelikler, yükü azaltmayı amaçlayan pek çok mevzuata rağmen, on yıl önce 34 bin sayfa iken, bugün bu sayı yaklaşık 50 bin sayfayı bulmuş durumda. Ifo Ekonomi Enstitüsü tarafından 1.700’den fazla şirketle yapılan yakın tarihli bir anket, bu tür bürokratik sorunlar nedeniyle neredeyse yarısının son iki yıl içinde yurt içindeki projelerini ertelediğini ortaya koydu.
