Türkiye Ekonomisine Yönelik 2025 Beklentileri ve Kredi Notu Değerlendirmeleri
Türkiye, 2024 yılını uluslararası kredilendirme kuruluşlarından ikisinin iki basamak not artışıyla kapatırken, S&P Global Ratings Kıdemli Direktörü Frank Gill ile Fitch Ratings Kıdemli Direktörü ve Gelişmekte Olan Avrupa Ülkeleri Başkanı Erich Arispe Morales, Türkiye ekonomisine dair 2025 yılı için öngörülerini ve potansiyel not artışını değerlendirdi.
Gill, bu yıl sonu için Türkiye’de enflasyon öngörülerini %42’den %45’e revize ettiklerini belirtti. Türkiye ekonomisinin temel zorluklarından birinin enflasyonu kontrol altına almak olduğunu vurgulayan Gill, “Bu süreç oldukça zorlayıcı. Özellikle özel tüketim güçlü bir dayanıklılık gösteriyor. Türk yetkilileri, talebi tamamen düşürmekten ziyade yumuşatmayı hedefliyorlar,” şeklinde konuştu.
Gill, döviz kurundaki dalgalanmalar da dahil olmak üzere birçok faktörün enflasyonu ve büyümeyi etkileyebileceğini ifade ederek, “2025 yılı sonu enflasyon tahminimiz %24. 2026 sonunda enflasyonun %15’in biraz üzerinde olacağını öngörüyoruz. Tek haneli enflasyon ise ancak 2027 sonunda mümkün görünüyor,” dedi.
İlk Faiz İndirimi Beklentileri
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz kararları konusunda ihtiyatlı bir yaklaşım sergilemesini beklediklerini dile getiren Gill, ilk faiz indiriminin asgari ücret müzakereleri sonrasında gerçekleşebileceğini söyledi. Bu bağlamda, faiz indirimini 2025 yılının ocak veya şubat ayında görebileceğimizi belirtti.
Gill, TCMB’nin bu ay sonunda gerçekleştireceği toplantıda para politikasında bir gevşeme olasılığını tamamen göz ardı etmemek gerektiğini vurgulayarak, “Faiz indiriminin bu ay mı yoksa ocakta mı yapılacağı konusunda büyük bir fark görmüyorum. Önemli olan, piyasaya verilecek mesajlar ve indirimin boyutudur. Bu nedenle, TCMB’nin ihtiyatlı davranmasını ve ilk indirimin 250 baz puan seviyesinde olmasını bekliyorum. Politika faizinin mevcut enflasyon seviyesinin üzerinde kalacağını düşünüyorum. 2025 boyunca, politika faizinin manşet enflasyonun %3-4 puan üzerinde kalmasını öngörüyoruz,” şeklinde konuştu.
Türk Lirasına Güven ve Kredi Notu Etkileri
Gelecek yıl Türkiye’nin kredi notunda bir artış olup olmayacağına dair değerlendirmelerde bulunan Gill, Türkiye ekonomisinin durağan görünümünü koruduğunu belirtti. “Türkiye’nin BB- notuna yönelik riskler dengeli. Odağımız, politika yapıcıların enflasyonu düşürmesi, yeterli net döviz rezervlerini koruması ve bütçe açığını kademeli olarak daraltmasıdır,” dedi.
Gill, Türk hane halkının Türk lirasına olan güvenini yeniden tesis etmedeki ilerlemenin notu etkileyebileceğine işaret ederek, “Bu ilerlemeyi nasıl ölçeriz? Döviz mevduatları ve kur korumalı mevduatların toplam mevduat tabanının halen %42-43’ünü oluşturduğunu görüyoruz. Bu oranın daha düşük seviyelere inmesi halinde, notun yükselmesi yönünde bir baskı oluşabileceğini düşünüyorum,” ifadesini kullandı. Ayrıca, yeni ABD hükümetinin ticaret ortaklarına gümrük tarifesi uygulamakla tehdit ettiğini hatırlatan Gill, bu durumun Avrupa’daki düşük büyümenin Türk ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerini artırabileceğini ve 2025’in özellikle Gümrük Birliği’ndeki ülkeler için karmaşık bir yıl olabileceğini vurguladı.
Kredi Notu Durumu ve İyileşme Beklentileri
Fitch Ratings Kıdemli Direktörü ve Gelişmekte Olan Avrupa Ülkeleri Başkanı Morales de Fitch’in bu yıl Türkiye’nin kredi notunu iki kez artırarak BB- seviyesine yükselttiğini ve görünümünü durağan olarak belirlediğini hatırlattı. Türkiye’nin kredi notunun 2021 öncesi seviyelere geri döndüğünü ifade eden Morales, “2023’ün ortalarından beri uygulanan politika değişikliği ve daha geleneksel para politikasına dönüş, Türkiye’nin makro-finansal istikrar risklerini azaltmıştır,” dedi.
Morales, uluslararası rezervlerin seviyesinde ve bileşiminde önemli bir iyileşme gözlemlendiğini, cari açıkta azalma ve kur korumalı mevduatlarda düşüş yaşandığını belirtti. Enflasyonist baskıların bu yıl da temel bir zorluk olmaya devam edeceğini söyleyen Morales, “Enflasyonun yılın son çeyreğinde öngörülenden daha güçlü bir ivme kazanması ve enflasyon beklentilerinin yüksek seyretmesi, 2024’teki parasal sıkılaşmaya rağmen enflasyon kaynaklı baskıların kontrol altına alınmasının zorluğuna işaret ediyor,” değerlendirmesini yaptı.
Parasal Politika ve Gelecek İhtimalleri
Morales, 2024 yıl sonu için %46 olarak öngördükleri enflasyonun, 2025 sonunda %24 seviyesine gerilemesini beklediklerini bildirdi. Tahminlerinin sıkı para politikası duruşu, önemli mali konsolidasyon ve asgari ücret ayarlamaları dahil gelir politikalarının Merkez Bankası’nın dezenflasyon hedefleriyle uyumlu olacağı beklentisine dayandığını belirtti. “Merkez Bankasının 2025 başında kademeli gevşeme döngüsüne gireceğini ve politika faizini 2025 yılı sonunda %29’a düşüreceği yönündeki görüşümüzü koruyoruz. Ayrıca Merkez Bankası’nın sıkı parasal duruşu desteklemek için makro ihtiyati tedbirleri kullanmaya devam etmesini bekliyoruz,” dedi.
Morales, 2025’te not artışı ihtimaline ilişkin olarak ise, “2024’te yapılan iki not artırımının ardından, Türkiye’nin kredi notunda daha fazla iyileşmenin, BB- notuna sahip emsal ülkelere göre yüksek seyreden enflasyon ve daha zayıf para politikası nedeniyle biraz daha yavaş olacağını düşünüyorum. Enflasyon, Türkiye için önemli bir kırılganlık oluşturmaya devam ediyor,” ifadelerini kullandı.
2024: Kredi Notu Artışları ve İyileşme Yılı
Türkiye, 2023’ün ikinci yarısından itibaren ekonomide ortodoks politikalar uygulamaya başlamasının ardından, 2024 yılı kredi notu ve görünümünde önemli bir iyileşme sağladı. Fitch Ratings, Mart 2024’te Türkiye’nin uzun vadeli kredi notunu “B”den “B+”ya yükseltti ve not görünümünü “durağan”dan “pozitif”e çıkardı. Eylül 2024’teki değerlendirmesinde ise kredi notunu “B+”dan “BB-“ye yükseltti ve not görünümünü durağana çevirdi.
S&P Global Ratings de Mayıs 2024’te yayımladığı yılın ilk değerlendirmesinde, Türkiye’nin kredi notunu “B”den “B+”ya çıkardı ve kredi notu görünümünü “pozitif” olarak korudu. Kasım 2024’te Türkiye’nin uzun vadeli kredi notunu “B+”dan “BB-“ye yükseltirken, kredi notu görünümünü “durağan” olarak belirledi. Moody’s, Ocak 2024’te Türkiye’nin kredi notunu “B3” olarak teyit ederken, not görünümünü “durağan”dan “pozitif”e çevirdi. Moody’s, Temmuz 2024’teki değerlendirmesinde Türkiye’nin kredi notunu iki basamak yükselterek “B3″ten “B1″e çıkardı ve kredi notu görünümünü “pozitif” olarak korudu.
Kredi derecelendirme kuruluşları, bir ülkenin borcunu geri ödeme kapasitesini ölçen ülke kredi notlarının yayınlanması aracılığıyla, söz konusu ülkenin borç maliyetinin belirlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Ülke notları, yatırımcıların devlet tahvillerine yatırım yaparken riskleri değerlendirmeleri için bir ölçüt olarak kullanılmaktadır. Not yükseltme veya düşürme gibi değişiklikler, bir ülkenin uluslararası sermaye piyasalarından borçlanma maliyetlerini doğrudan etkilemektedir.
