Yeni Düzenlemeler ve Kanun Değişiklikleri
Son dönemlerde, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararları ışığında çeşitli kanunlarda önemli düzenlemelere gidilmektedir. Bu kapsamda, Ticarette Tağşişin Men’i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanun’da gerçekleştirilen değişikliklerle, Resmi Gazete’de yayımlanan hizmet, muayene, bakım, takip ve kontrol faaliyetlerine dair düzenleyici işlemlere veya ürün dışı zorunlu standartlara aykırı hareket eden gerçek veya tüzel kişilere, 12 bin 20 liradan 482 bin 204 liraya kadar idari para cezası uygulanacağı belirtilmektedir. Bu düzenlemenin 14 Mart 2025 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanmaktadır.
Ayrıca, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), öğrencilere ve araştırmacılara yönelik desteklerini sürdürmek amacıyla yeni bir düzenlemeye gitmektedir. Bu bağlamda, TÜBİTAK, öğrenim ve sonrasında üstün başarı gösteren gençleri izleyerek, onların gelişimlerine katkıda bulunmak için, Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanun hükümleri çerçevesinde burslar verebilecektir.
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle ise Yönetim Kurulu, TÜBİTAK ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, gerçek ve tüzel kişiler arasında ortaya çıkan ihtilafların hukuki anlaşma veya sözleşme değişikliğiyle sonuçlandırılmasında karar vermeye devam edecektir. Ancak, Kanun’da yer alan tutarların değişeceği duyurulmuştur. Yönetim Kurulu, tutarı 250 bin liraya kadar olan maddi veya hukuki nedenlerle kovuşturulmasında, yüksek mahkeme ve mercilerde incelenmesini istemekte yarar bulunmayan davalardan vazgeçme, bir hakkın tanınmasına veya uygun ödemeye karar verme yetkisine sahip olacaktır. Bu tutar, her yıl yeniden değerleme oranında ve takvim yılı başından geçerli olacak şekilde artırılacaktır.
TÜBİTAK’a yapılacak her türlü yardım, bağış ve vasiyet, kurum dışına verilecek hizmetler karşılığında alınacak olan paralardan kurumun gelirlerine eklenen kısım, yayın gelirleri ve diğer faaliyet gelirleri, gelir ve kurumlar vergilerinden muaf olacaktır. Kanun’daki “Bilim Kurulu” ibaresi “Yönetim Kurulu” şeklinde değiştirilmiştir. Bu kapsamda, proje teşvik ikramiyesi ödemeleri, bir kişinin aynı anda birden fazla projede yürütücü olarak görevli olması durumunda en fazla 2, araştırmacı ve diğer personel olması durumunda ise en fazla 4 proje için yapılabilecektir ve buna ilişkin esas ve usuller Yönetim Kurulu tarafından belirlenecektir.
Diğer kanunlardaki düzenleme ve kısıtlamalara tabi olunmaksızın, toplu iş sözleşmesi kapsamındaki olmayan TÜBİTAK personeline ödenecek aylık net ücret, toplu iş sözleşmesi kapsamındaki personele ödenen ve Yönetim Kurulu tarafından referans olarak belirlenen göreve karşılık gelen pozisyonun 2 katı kadar olacaktır. Kurumda görevlendirilen kişilere yapılacak aylık net ödemeler de toplu iş sözleşmesi kapsamındaki personele ödenen ve Yönetim Kurulu tarafından referans olarak belirlenen göreve karşılık gelen pozisyona yapılan ödemeleri geçmeyecek şekilde belirlenecektir. Ayrıca, TÜBİTAK’ta görevlendirilecek hakem, izleyici, panelist, kurul ve komite üyeleri gibi kişilere yapılacak net ödeme tutarları, belirlenen sınırlar dahilinde ve diğer kanunlardaki düzenleme ve kısıtlamalara tabi olmaksızın Yönetim Kurulu tarafından belirlenecek ve doğrudan ilgililerine ödenecek.
Yönetim Kurulu, bu hüküm uyarınca yapılacak ödemelere ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve ücretin bir kısmını performansa bağlamaya yetkili olacaktır. Bu düzenlemelerin 5 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe girmesi beklenmektedir.
Ölçüler ve Ayar Kanunu’nda yapılan değişiklikle, Kanun’un “İdari cezalar” başlığı altında yer alan fiiller haricinde, ölçü ve ölçü aletlerinin muayene, tamir ve ayar işlemlerine ilişkin olarak Kanun’a dayanılarak çıkarılan düzenleyici işlemlere aykırı hareket edenlere, 5 bin liradan 50 bin liraya kadar idari para cezası verilecektir. Bu hüküm, yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir.
KOSGEB Bütçe Gelirlerinde Değişiklik
Teklif ile Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) Teşvik ve Muafiyetleri Kanunu’nda, Başkanlığın bütçe gelirlerinde değişiklik yapılmaktadır. Yeni düzenlemeye göre, Başkanlık bütçesinin gelirleri; Bakanlık bütçesine konulacak ödenekler, kamu iktisadi teşebbüsleri hakkında ilgili mevzuata tabi teşekkül, müessese ve bağlı ortaklıkların yıllık ve kurumlar vergisi matrahına esas karlarının binde 1’i nispetinde ödeyecekleri aidatlar, sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait bankaların kurumlar vergisine matrah olan yıllık kârlarının yüzde 2’si nispetinde ödeyecekleri aidatlar, dış kaynaklardan sağlanan krediler, Başkanlığa yapılacak bağış ve yardımlar ile Başkanlığın sahip olduğu mal ve haklardan kaynaklanan sair gelirler ve faaliyet gelirleri olarak hükme bağlanmaktadır.
Başkanlığın gelirleri arasında bulunan Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonu’nun yıllık safi gelirinin yüzde 2’si nispetinde ödeyeceği aidat ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin yıllık safi gelirinin yüzde 2’si nispetinde ödeyeceği aidatı, Cumhurbaşkanı iki katına kadar artırma yetkisine sahip olacaktır. Bu düzenlemenin 4 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülmektedir. Ayrıca, Başkanlık, işletmelere ve girişimcilere yönelik belirlenen destek politikalarının tasarım süreçlerinde faydalanmak ve sunulan hizmetlerin hızlı, kaliteli, basitleştirilmiş ve düşük maliyetli bir şekilde yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden işletme ve girişimcilere ait Başkanlığın görev alanına giren konular kapsamındaki bilgi ve verileri ilgili mevzuatı çerçevesinde alma, analiz etme, raporlama ve gerçek ve tüzel kişilerle paylaşma yetkisine sahip olacaktır. Bu hüküm, 9 Ağustos 2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir.
