Ticaret Bakanlığı’ndan Tüketiciyi Koruma Adımları
Ticaret Bakanlığı, tüketicinin korunması amacıyla geçen yıl gerçekleştirdiği önemli adımları değerlendirdi. Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, 2024 yılında da tüketici mağduriyetlerini önlemek için denetimlere büyük önem verildi. Tüketicilerin sağlık ve güvenliğinin yanı sıra ekonomik çıkarlarının korunması hedefiyle, finansal işlemlerden mesafeli sözleşmelere kadar birçok farklı alanda toplamda 283 bin 131 firma denetlendi. Bu denetimlerin sonucunda toplamda 4 milyar 377 milyon lira idari para cezası kesildi.
Bakanlık, sözleşmelerin zayıf tarafını oluşturan tüketicilerin daha etkin bir şekilde korunmasını sağlamak ve olası mağduriyetleri engellemek amacıyla 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da değişiklikler gerçekleştirdi. Bu değişiklikler doğrultusunda, aldatıcı ve yanıltıcı reklamlarla mücadelede daha etkin bir yol izlemek için Reklam Kurulu’na erişim engeli yetkisi tanındı. Ayrıca, satış sonrası hizmetler ve satıştan kaçınma durumlarında ceza tutarlarının artırılmasıyla caydırıcılık sağlandı.
Tüketicilerin kredi sözleşmelerini dijital ortamda yapabilme imkanı tanınarak, süreçlerin daha hızlı ve kolay bir şekilde yürütülmesi sağlandı. Aldatıcı ve yanıltıcı reklamlarda caydırıcılığın artırılması amacıyla Reklam Kurulu’na, cezaları 10 katına kadar artırma yetkisi verildi. Yargının iş yükünü azaltmak ve kamu alacaklarının daha hızlı tahsil edilmesini sağlamak için Reklam Kurulu cezaları uzlaşma kapsamına alındı.
Doğrudan Satış Sektöründeki Düzenlemeler
Türkiye’deki ekonomik büyüklüğü 550 milyon dolar olan doğrudan satış sektörü de büyük çoğunluğunu kadınların oluşturduğu 2 milyondan fazla kişi tarafından yürütülmektedir. Bu sektörde yapılan düzenlemelerle Türkiye, Avrupa Birliği’nden (AB) önce doğrudan satışları özel olarak düzenleyen ülke konumuna gelmiştir.
Fiyat Etiketi Yönetmeliği’nde Değişiklikler
Fiyat Etiketi Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler ile lokanta, restoran, kafe, pastane gibi yiyecek ve içecek hizmeti sunan işletmelerde tarife ve fiyat listelerinin, iş yerinin giriş kapısının önüne ve hizmet sunulan masaların üstüne, tüketiciler tarafından kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde asılması zorunlu hale getirildi. Bu düzenleme, tüketicilerin önceden ve doğru bir şekilde bilgilendirilmesini amaçlamaktadır.
Mesafeli satışlarda gerçekleşen iade işlemlerine ilişkin kargo ücretleriyle ilgili düzenlemelerin yürürlüğü ise 1 yıl ertelendi. Bu kapsamda, cayma hakkının kullanılabileceği mal ve hizmetlere dair sınırlamalar ve iade masraflarının sözleşmeyle tüketici tarafından karşılanabileceğine dair hükümler 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Yenilenmiş Ürünlerin Yaygınlaştırılması
Yenilenmiş Ürünlerin Satışı Hakkında Yönetmelik’te yapılan değişikliklerle bu ürünlerin ülke çapında yaygınlaştırılmasına yönelik önemli düzenlemeler hayata geçirildi. Yenileme merkezlerine, şubelerinin yanı sıra yenileme yetkisi verecekleri TSE hizmet yeterlilik belgesine sahip ticari işletmeler aracılığıyla da yenileme faaliyeti yürütme imkanı tanındı. Mevzuata aykırı işlem yapan yenileme merkezlerinin yetki belgelerinin askıya alınması hükmü getirildi.
Cep telefonu gibi elektronik kimlik bilgisine sahip kullanılmış ürünlere ilişkin bilgilerin, Bakanlık tarafından oluşturulacak sisteme kaydedilmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca, İş Yeri Dışında Kurulan Sözleşmeler Yönetmeliği’nde yapılan değişikliklerle “kapıdan satış” olarak bilinen satış yönteminde tüketicilerin lehine yeni düzenlemeler yapıldı. Böylece, iş yeri dışında kurulan sözleşmelerde tüketicilerin cayma hakkını kullanmaları kolaylaştırıldı. Satıcı ve sağlayıcıların yetki belgesi başvuruları ve iptali ise daha sıkı kurallara bağlandı.
