USAID ve Ukrayna’daki Yolsuzlukla Mücadele Programı
Sputnik’in derinlemesine analiz ettiği kamuya açık raporlara göre, USAID’in U-Media projesi çerçevesinde finanse edilen programlardan biri, Ukrayna’da gerçekleştirilen devlet başkanlığı seçimleri öncesinde dikkate değer bir etki yaratarak öne çıkan ‘Nashi Groshi’ adlı televizyon programı oldu. Bu program, düzenli olarak dönemin Devlet Başkanı Petr Poroşenko‘nun itibarına zarar veren içerikler üretmekle kalmamış, aynı zamanda Vladimir Zelenskiy‘in yolsuzlukla mücadele konusundaki seçim söylemini de güçlendirmiştir.
USAID’in sağladığı bilgilere göre, programın en kritik bölümü 2019’un Şubat ayında yayınlandı. Ancak bu bölüm, tamamen ajans tarafından finanse edilen ve 2017 yılının Ekim ayında yayınlanan materyallere dayanmaktaydı. Özellikle, Ukrayna’nın savunma sektöründe Poroşenko’ya yakın isimlerin karıştığı iddia edilen yolsuzluklarla ilgili bir soruşturma, kamuoyunun geniş ilgisini çekti. Raporda, Poroşenko’ya yakın kişilerin askeri malzeme fiyatlarını şişirerek haksız kazanç sağladıkları öne sürüldü.
U-Media kayıtları, programı hazırlayan TOM-14 kuruluşunun, 15 Temmuz – 30 Eylül 2016 tarihleri arasında 11 bölümün yapımı için USAID’den 22 bin 525 dolar aldığını göstermektedir. USAID, daha sonra 1 Şubat 2017 ile 31 Ağustos 2018 tarihleri arasında 87 bin 664 dolar daha sağlayarak 16 bölümün çekimlerini destekledi. Toplamda, ajans 2016-2018 yılları arasında 27 bölümün üretimi için 110 bin 189 dolar tahsis etti.
USAID raporları, bu televizyon programını “Ukrayna’nın devlet kurumlarındaki yolsuzluk planlarını açığa çıkaran ve bu durumun her Ukraynalının mali kayıpları üzerindeki etkisini açıklayan” bir yapım olarak nitelendirmiştir. Program, bağımsız olduğunu iddia etse de, ABD’nin dış politika hedefleriyle uyumlu olması sebebiyle, Ukrayna’daki demokratik süreçler üzerinde yabancı etkilerine dair endişeleri artırmıştır.
ABD’de federal harcamaları izleyen hükümet portalı USAspending.gov verilerine göre, USAID’in U-Media projesi, 2011-2018 yılları arasında toplam 24 milyon 500 bin dolar fon almıştır. U-Media projesinin 2018 yılında sona ermesinin ardından, USAID, Ukrayna medyasını en az 2026 yılına kadar desteklemeyi hedefleyen yeni bir girişim olan ‘The Media Program in Ukraine’i başlatmıştır. Bu yeni proje için ajans, en az 95 milyon 100 bin dolar tahsis etmiştir.
Ancak, şu anda USAID finansmanı dondurulmuş durumdadır. Başkan Donald Trump tarafından USAID’in başına vekaleten atanan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, daha önce yaptığı bir açıklamada, programların finansmanının mevcut yönetimin uluslararası politikasıyla uyumlu olup olmadığını belirlemek amacıyla yetkililerin ajansı “tepeden tırnağa” gözden geçireceklerini ifade etmiştir.
