Müslüm Gürses: Arabeskin Efsanesi
“Arabeskin Babası” veya “Müslüm Baba” olarak tanınan sanatçının gerçek adı Müslüm Akbaş’tır. 7 Mayıs 1953 tarihinde Şanlıurfa’nın Halfeti ilçesinin Fıstıközü köyünde, Mehmet ve Emine Akbaş çiftinin ilk çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Müslüm Gürses, müzik kariyerine adım atmadan önce, ailesinin ekonomik zorlukları sebebiyle 3 yaşında Adana’ya göç etmiştir. Ailesinin maddi durumu, onun eğitimine devam etmesini engellemiş ve ilkokuldan sonra çalışmaya başlamasına neden olmuştur. Ayakkabı tamircisi ve terzi dükkanlarında çalışarak geçimini sağlamıştır.
Müslüm Gürses, müzik tutkusunu babasının engellemelerine rağmen, annesinin desteğiyle 1967 yılında sadece 14 yaşındayken Adana’da bir çay bahçesinde düzenlenen ses yarışmasına katılarak birinci olmuştur. Bu başarı, onun müzik kariyerinin başlangıcını simgeler. Yarışmadan sonra “Gürses” soyadını benimseyen sanatçı, kısa bir süre çay bahçesinde türkü söylemiş ancak işlerin kötü gitmesi nedeniyle terziliğe geri dönmek zorunda kalmıştır.
Adana’daki bir gazinoda assolist olarak sahneye çıkan Sadık Altınmeşe’nin hastalanması üzerine onun yerine sahneye çıkan Gürses, büyük bir ilgi toplayarak mikrofonu bir daha elinden bırakmamıştır.
Adana’da Çeşitli Mekanlarda Konserler Vermeye Başladı
1967 yılından itibaren Adana’da çeşitli mekanlarda konserler vermeye devam eden Gürses, aynı zamanda TRT Çukurova Radyosu’nda her cumartesi canlı yayında türkü söylemiştir. 1968 yılında “Emmioğlu/Ovada Taşa Basma” adlı ilk 45’liğini müzikseverlerle buluşturmuştur. Annesinin vefatının ardından İstanbul’a gelen sanatçı, burada “Giyin Kuşan Selvi Boylum/Hayatımı Sen Mahvettin” ve “Gitme Gel Gel/Haram Aşk” adlı iki 45’lik plak kaydetmiştir.
Gürses, “Sevda Yüklü Kervanlar” adlı şarkısıyla geniş kitlelere ulaşmayı başarmış ve “Sevda Yüklü Kervanlar/Vurma Güzel Vurma” isimli 45’liği 300 bin adet basarak rekor kırmıştır. Burhan Bayar’ın bestelerine yer verdiği birçok plağı hayranlarıyla buluşturmuş, 1978 yılında Anadolu turnesi sırasında Tarsus’tan Adana’ya dönerken geçirdiği trafik kazası, kariyerinde önemli bir dönüm noktası olmuştur. Kazada, alnı ciddi şekilde zedelenen sanatçının başına beynini koruyacak bir plaka takılmış ve sonuç olarak koku alma duyusunu kaybetmiştir. İşitme yeteneği de zarar görmüş ve konuşma tarzında bir değişiklik meydana gelmiştir.
İkinci Çıkışını 1990’lı Yıllardaki Albümleriyle Yakaladı
Müslüm Gürses, 1990’lı yıllarda “Özür Diliyorum Senden”, “İsyankar” ve “Ben İnsan Değil miyim?” albümleriyle müzik dünyasında ikinci büyük çıkışını yapmıştır. Bu albümler, umutsuz ve çaresiz hisseden insanların duygularına tercüman olmuştur. “Gönül Teknem” adlı albümünün yanı sıra yazar Murathan Mungan ile iş birliği yaptığı “Aşk Tesadüfleri Sever” adlı albümünü 2006 yılında çıkararak müzikseverlerin beğenisine sunmuştur. David Bowie, Bjork, Bob Dylan ve Leonard Cohen gibi uluslararası sanatçıların bestelerine Mungan’ın yazdığı sözlerle yorum getirmiştir. Hayatının son yıllarında pop ve rock tarzındaki şarkılara da repertuarında yer vermiştir.
- 2009’da “Sandık”
- 2010’da “Yalan Dünya”
Gürses’in kariyeri boyunca 1975-1978 yıllarında dört farklı “Müslüm Gürses” adlı albümü yayımlanmış; “Öldürdüğün Yetmedi mi” (1976), “Gazla Şoför” (1979), “Bağrıyanık” (1980), “Umutsuz Hayat” (1980) gibi birçok eserle müzikseverlerin gönlünde taht kurmuştur. 1980’li yıllarda da birçok albüm çıkarmış ve 1990’lı yıllarda “Müslümce 92”, “Ah Gülüm” gibi eserlerle müzik dünyasında yer edinmiştir. Sonrasında, 2000’li yıllarda da birçok albüm yayımlamıştır.
Yeşilçam’a Adım Atışı ve Sinema Kariyeri
Arabesk müziğin yükselişe geçtiği dönemde Yeşilçam’a da adım atan Gürses, çoğu içerisinde şarkı ve türkü barındıran 38 filmde rol almıştır. İlk kez 1979’da “İsyankar” filmiyle sinema kariyerine adım atan sanatçı, genellikle suça sürüklenen ve alkolizmin batağına saplanmış gençlerin acı dolu hayat hikayelerini işleyen filmlerde yer almıştır.
Müslüm Gürses, 1982 yılında Malatya turnesinde tanıştığı sinema oyuncusu Muhterem Nur ile hayatını birleştirmiştir. Eşinin sanat yaşamını sonlandırmasıyla birlikte, Gürses’in yaşamındaki en büyük destekçisi olmuştur. Yaklaşık 44 yıllık kariyeri boyunca 78 albüm çıkaran sanatçı, “kenar mahalle” veya “varoş” müziği yaptığı yönünde eleştirilere maruz kalsa da, her türden müzisyenin ve müzikseverin saygısını kazanmayı başarmıştır.
Vefatı ve Mirası
Müslüm Gürses, 15 Kasım 2012 tarihinde geçirdiği baypas ameliyatından sonra akciğer ve kalp yetmezliği nedeniyle yoğun bakıma kaldırılmış ve dört ay boyunca tedavi görmüştür. 3 Mart 2013’te hayata gözlerini yuman Gürses, Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilmiştir.
