Dünya, 2024 yılında yenilenebilir enerji kapasitesine rekor düzeyde katkı sağladı. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı’nın (IRENA) yayımladığı 2025 istatistiklerine göre, 585 gigavatlık yeni kapasite küresel enerji büyümesinin neredeyse tamamını oluşturdu. Ancak bu güçlü ivmeye rağmen, 2030 hedeflerine ulaşmak için yeterli değil.
Güneş ve Rüzgar Enerjisi Yarışı Önde Götürüyor
Rapora göre, toplam yenilenebilir kapasite artışının yüzde 96,6’sı güneş ve rüzgar enerjisi kaynaklı. Güneş enerjisi sektörü bir yılda yüzde 32,2 büyüyerek 1865 gigavata ulaştı. Rüzgar enerjisi ise daha ılımlı bir artışla yüzde 11,1 büyüme kaydetti. Bu iki kaynak, yenilenebilir dönüşümün lokomotifi olmaya devam ediyor.
Asya Zirvede, Çin Tek Başına Lider
Küresel ölçekte bakıldığında, kapasite artışının en büyük kısmı Asya kıtasında gerçekleşti. Özellikle Çin, dünya genelindeki yenilenebilir enerji eklemelerinin yüzde 64’ünü tek başına üstlenerek liderliğini pekiştirdi. G7 ülkeleri bu büyümenin yüzde 14,3’ünü oluştururken, G20 ülkelerinin toplam katkısı yüzde 90,3’e ulaştı.
Orta Amerika ve Karayipler ise sadece yüzde 3,2’lik payla büyümeden sınırlı oranda yararlanabildi. Bu durum, enerji dönüşümünün coğrafi dağılımında hâlâ büyük dengesizlikler olduğunu gözler önüne serdi.
Yıllık Artış Yeterli Değil
IRENA, 2030 yılına kadar küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması hedefi doğrultusunda 11,2 teravat düzeyine ulaşılması gerektiğini vurguladı. Ancak mevcut büyüme temposu yeterli değil. Bu hedefin yakalanabilmesi için her yıl yüzde 16,6 oranında kapasite artışı gerekiyor.
Zaman Daralıyor, Eylem Şart
IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, küresel büyümenin umut verici olduğunu ancak bölgesel eşitsizliklerin sürdüğünü belirtti. “Her yıl rekorlar kırıyoruz ama zaman daralıyor,” diyen La Camera, tüm ülkeleri net yol haritaları oluşturmaya ve gelişmekte olan bölgelere daha fazla destek sunmaya çağırdı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ise yenilenebilir enerji dönüşümünün yalnızca çevreyi değil, istihdamı ve enerji maliyetlerini de etkilediğini hatırlattı. Guterres, “Bu dönüşüm daha hızlı ve adil olmalı” diyerek küresel liderliğin aciliyetine dikkat çekti.
Peki Ya Türkiye?
Türkiye gibi enerjide dışa bağımlı ülkeler için bu büyüme hem fırsat hem de uyarı niteliği taşıyor. Güneş ve rüzgar potansiyeli yüksek olan Türkiye, bu fırsatı değerlendirecek adımları zamanında atabilecek mi?
