ABD Başkanı Donald Trump, NBC News’e verdiği röportajda üçüncü kez başkanlığa aday olmayı ciddi şekilde düşündüğünü belirtti. Anayasa’nın açıkça yasakladığı bu hamleye dair “şaka yapmadığını” söyleyen Trump’ın sözleri, Amerikan kamuoyunda ve siyasi çevrelerde büyük tepki topladı.
“Planlar Var, Yöntemler Var”
Trump, NBC’ye yaptığı açıklamada, başkanlık süresini uzatma konusunda planları olduğunu ima ederek şöyle konuştu:
“Planlar değil ama yöntemler var. Bildiğiniz gibi bazı yöntemler mümkün.”
Ayrıca, daha önce bu konuda yaptığı “şaka” açıklamalarından geri adım atarak “Şaka yapmıyorum” dedi.
Anayasa Ne Diyor?
1951’de yürürlüğe giren 22. Değişiklik (22nd Amendment) uyarınca bir kişi yalnızca iki kez ABD başkanı seçilebilir. Bu düzenleme hem ardışık hem de kesintili dönemler için geçerli.
Notre Dame Üniversitesi’nden seçim hukuku profesörü Derek Muller, “Başkanlık süresini aşmanın sihirli bir yolu yok” diyerek, Trump’ın başkan yardımcılığı gibi dolaylı yollarla tekrar yönetime gelmesinin de 12. Değişiklik (12th Amendment) nedeniyle mümkün olmadığını hatırlattı.
Trump: “2020 Zaten Bizimdi”
Trump, Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada yine 2020 seçimlerinin “çalındığını” iddia etti:
“Üçüncü dönem isteği aslında dördüncü dönem isteği, çünkü 2020 seçimleri tamamen hileliydi.”
Ancak bir yandan da geri adım atar gibi yaparak, “Üçüncü dönem hakkında şimdi konuşmak istemiyorum çünkü önümüzde uzun bir yol var,” ifadelerini kullandı.
Demokratlar Sert Tepki Gösterdi
Trump’ın açıklamaları, muhalefetten sert yanıt aldı. Demokrat Ulusal Komitesi Başkanı Ken Martin, sosyal medya platformu X’te şöyle yazdı:
“Bu diktatörlerin yaptığı şeydir. Trump, üç ayda borsayı çökertti, yaşam maliyetlerini artırdı. Şimdi üçüncü dönem planları yapıyor.”
Bannon: “2028’de Tekrar Aday Olabilir”
Trump’a yakın isimlerden Steve Bannon, bu ayın başlarında Trump’ın 2028’de yeniden aday olacağına inandığını söylemişti. Bu açıklama da Trump’ın “gizli planları” tartışmalarını daha da alevlendirmişti.
Bayrağı JD Vance’e Verip Geri Mi Dönecek?
Röportajda Trump’a, başkan yardımcısı olarak görev yapan JD Vance’in 2028’de aday olup sonra başkanlığı ona bırakmasının mümkün olup olmadığı soruldu. Trump bu ihtimale “Bu bir yol” yanıtını verdi ama başka yöntemleri açıklamaktan kaçındı.
Hukuki Gerçeklik Ne Diyor?
Tüm bu söylemler karşısında hukukçular net: Trump, ister dolaylı ister doğrudan hiçbir şekilde üçüncü dönem başkanlık yapamaz. Ne başkan yardımcılığı ne başka bir formül, anayasal sınırları aşmasına izin vermiyor.
Ancak Trump’ın bu açıklamalarının, yalnızca siyasi tabanını diri tutma ya da anayasal sistemi sorgulatma amacı taşıyıp taşımadığı tartışılıyor.
Sizce Trump’ın bu söylemleri sadece tabanına göz kırpmak mı, yoksa daha büyük bir planın parçası mı?
