Patara’da Antik Deniz Feneri Restorasyonu Tamamlandı
Likya Birliği’nin başkenti olarak bilinen Patara, milattan önce 1’inci yüzyılın ortalarında 23 kentten oluşan bu önemli yapının merkezi olmuştur. Kaş ilçesinde bulunan bu antik kentte, kazı ve restorasyon çalışmaları büyük bir titizlikle sürdürülmektedir. Önceki kazı başkanı Prof. Dr. Havva İşkan Işık’ın önderliğinde devam eden bu çalışmalarda, Roma İmparatoru Nero’nun prestij eseri olarak inşa ettirdiği antik deniz fenerinin restorasyon süreci başarıyla tamamlanmıştır. Bu eşsiz yapı, orijinal taşlarının yüzde 80’i kullanılarak yeniden inşa edilmiştir.
Prof. Dr. Işık, 2020 yılında başlayan ve 5 yıl süren restorasyon çalışmalarının nihayet sona erdiğini duyurarak, “Roma İmparatoru Claudius tarafından milattan sonra 43 yılında oluşturulan Provincia Lycia, yani Lykia Eyaleti’nin başkenti Patara’da bulunan deniz fenerinde, kule restorasyonu tamamlandı. Son kontrollerden sonra iskele sökülecek ve kule vinçle kaldırılacak. Bu süreçteki heyecanım, emeğim kadar büyüktür.” şeklinde ifadelerde bulunmuştur.
2 BİN 500 ORİJİNAL TAŞ KULLANILDI
Antik Patara’nın kazı çalışmaları, 32 yıl önce Akdeniz Üniversitesi’nden Prof. Dr. Fahri Işık ve eşi Havva İşkan Işık tarafından başlatılmıştır. Bugüne kadar yapılan kazılarda, yüzlerce tarihi eser gün yüzüne çıkarılmıştır. Bu eserlerin en önemli parçalarından biri, milattan sonra 64 yılında Roma İmparatoru Nero tarafından yaptırılan deniz feneridir. 2000 yılında dönemin kazı başkanı Prof. Dr. Fahri Işık tarafından tespit edilen bu deniz fenerine ait 2 bin 500 orijinal taş bulunmuş ve kazı başkanlığını üstlenen Prof. Dr. Havva İşkan Işık tarafından gün yüzüne çıkarılmıştır.
26,5 METRE YÜKSEKLİĞİNDE
1481 yılındaki Rodos depremi ve bu deprem sonucunda meydana gelen tsunami nedeniyle yıkıldığı düşünülen bu antik deniz fenerinin, ilerleyen yıllarda olası başka bir deprem veya tsunamiye karşı dayanıklı olması için teknik raporlar hazırlanmıştır. Uzun yıllar süren kazı çalışmalarında elde edilen deniz fenerine ait 2 bin 500 taşın orijinal konumu, taş hastanesinde tek tek röntgenleri çekilerek ve yapay zeka teknolojileri kullanılarak, bilgisayar programları aracılığıyla belirlenmiştir. Restorasyon sürecinde, yüzde 80 oranında orijinal taş kullanılırken, yüzde 20 oranında yeni taşlarla birlikte 26,5 metrelik bu görkemli yapı tamamlanmıştır.
NERO’NUN PRESTİJ PROJESİ
Roma İmparatoru Nero’nun prestij projesi olarak bilinen bu deniz fenerinin üzerinde, yapım tarihi ve kimin tarafından inşa edildiğine dair bilgiler içeren bir yazıt yer almaktadır. Kazılar sırasında ortaya çıkarılan taş yazıtlarda, Patara Meclisi ve halkına hitaben dönemin valisi Sextus Marcius’a yazılmış olan şu ifadeler yer almaktadır: “Likya halkını 8 yıl boyunca rüşvet almadan, hakça yönettiğiniz ve şehrimizi güzel yapılarla süslediğiniz için teşekkür ederiz.” Bu yazıt, hem tarihi hem de sosyal açıdan Patara’nın önemini bir kez daha gözler önüne sermektedir.
