Hazine ve Maliye Bakanlığı’na bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), e-ticaret gelirlerini gizleyen mükellefleri tespit etmek için yaptığı sanal POS analizlerinde 4 bin 95 kişi hakkında 37 milyar TL kayıt dışı hasılat tespit etti. Vergi mükellefi bile olmayan bazı kişilerin milyonlarca lira kazandığı ortaya çıktı.
Sanal POS’la yapılan işlemler kayıt dışı ekonomiyi ele verdi
GİB’in dijital analizlerinde vergi kaydı bulunmayan bazı bireylerin yoğun işlem yaptığı belirlendi. Bunlardan biri, 2024 yılı içinde 2.284 işlem ile 67 milyon TL gelir elde etti. Bu kişinin bilgisayar sarf malzemeleri sattığı, ancak vergi kaydının hiç bulunmadığı ortaya çıktı. Hakkında yasal işlem başlatıldı.
İlk adım gönüllü uyum, devamında inceleme ve ceza geliyor
GİB, mükelleflere önce “izaha davet” mekanizmasıyla bilgi veriyor. Gönüllü olarak beyanlarını düzeltenler daha düşük cezalarla süreci tamamlayabiliyor. Ancak bu çağrılara yanıt vermeyenler için vergi incelemesi ve cezai yaptırımlar devreye sokuluyor. İlk etapta bu süreç, 561 mükellef ile başlatıldı.
Mehmet Şimşek: “Kayıt dışılık teknolojiden kaçamıyor”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede teknolojinin önemine dikkat çekti:
“Sadece sahada değil, dijital altyapımızla da kayıt dışılığın izini sürüyoruz. Sanal POS veya dijital ödeme sistemleriyle gelir elde eden herkes, vergisini ödemek zorunda. Önceliğimiz gönüllü uyum ama sistemin dışında kalanlara karşı yaptırımlar kararlılıkla uygulanacak.”
GİB’in vergi denetimleri dijitalleşiyor
Bu gelişmeler, GİB’in artık sadece klasik saha denetimlerine değil, veri analitiği ve dijital iz sürme tekniklerine de ağırlık verdiğini gösteriyor. Sanal POS verileri, banka hareketleri ve online ticaret platformlarından elde edilen bilgilerle kayıt dışı gelirler daha kolay tespit ediliyor.
