Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Mayıs ayı üretici-market fiyat farkları, tarımsal girdi maliyetleri ve 1 Haziran Dünya Süt Günü’ne ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bayraktar’ın açıkladığı veriler, tarımda yaşanan dengesizlikleri bir kez daha gözler önüne serdi.
Sivri biber 13 liradan çıkıp 49 liraya markete ulaştı
Mayıs ayında üretici ile market arasındaki en büyük fiyat farkı yüzde 283 ile sivri biberde görüldü. Bayraktar, “13 liraya üreticiden çıkan sivri biber, markette 49 liraya satıldı. Fark 3,8 kata ulaştı” dedi. Onu sırasıyla; kuru soğan (%278), kuru fasulye (%217), nohut (%213) ve kuru incir (%203) izledi. Kabak da aynı şekilde 3 katlık farkla dikkat çekti.
Markette 17 üründe fiyat artışı, 19 üründe düşüş
Bayraktar’ın verdiği bilgilere göre Mayıs ayında market raflarında 36 ürünün 17’sinde fiyat artışı yaşandı. Limon ve elma yüzde 22 artışla başı çekerken, kuru üzüm, kuru kayısı ve maydanoz da fiyatı artan ürünler arasında yer aldı. En sert düşüş ise yüzde 49 ile sivri biberde görüldü. Salatalık, kabak ve patlıcan da benzer şekilde ucuzladı.
Üreticide fiyatı düşen ürünlerde sivri biber öne çıktı
Üretici tarafında da 28 ürünün 13’ünde fiyatlar düştü. En sert düşüş yüzde 72 ile yine sivri biberde gerçekleşti. Kabak yüzde 53, patlıcan yüzde 41, kuru soğan yüzde 36 oranında geriledi. En fazla fiyat artışı ise limonda yaşandı: yüzde 112,5. Havuç, kuru kayısı ve marul da üreticide fiyatı artan ürünler arasında yer aldı.
Limon talebi arttı, sebzede bolluk fiyatları düşürdü
Fiyat değişimlerinin nedenlerini açıklayan Bayraktar, “Limonun bayram öncesi artan talebi fiyatları yükseltti. Havuçta hasat bitti, depolama maliyeti eklendi. Sebzelerde ise tarla üretiminin başlamasıyla arz artınca fiyatlar düştü. Kuru soğanda artan ekim alanları nedeniyle rekolte arttı ve bu da fiyatları aşağı çekti” diye konuştu.
Girdi maliyetlerinde en büyük artış elektrikte
Bayraktar’ın değerlendirmesine göre; Mayıs ayında tarımsal girdilerde de dikkat çeken fiyat hareketlilikleri yaşandı. Aylık bazda en fazla artış amonyum sülfat gübresinde (%4,9) görülürken, yıllık bazda en sert artış elektrik fiyatlarında oldu: yüzde 47,08. Mazot, gübre, yem ve ilaç kalemlerinde de çiftçinin maliyetleri yükseldi.
Türkiye süt üretiminde önde, ama fiyat sıralamasında en sonda
1 Haziran Dünya Süt Günü dolayısıyla süt sektörüne de değinen Bayraktar, Türkiye’nin toplam çiğ süt üretiminin 2024’te yüzde 4,7 artışla 22,4 milyon tona çıktığını belirtti. Ancak Avrupa’da çiğ süt üretici fiyatlarında Türkiye’nin son sırada yer aldığını vurgulayarak, “Ülkemizde 100 litre süt 37 avroya alınırken, İtalya’da 57, Almanya’da 54 avroya alınmakta” dedi.
