ABD’nin İran’daki nükleer tesislere düzenlediği saldırının ardından tansiyon düşerken, Washington’ın Tahran yönetimini nükleer müzakere masasına oturtmak için 30 milyar dolarlık sivil nükleer yardım planı sunduğu iddia edildi. CNN’in güvenlik kaynaklarına dayandırdığı habere göre, yardım teklifinin Arap ülkeleri üzerinden finanse edilmesi planlanıyor.
Saldırı sonrası gizli diplomasi
İran ile İsrail arasındaki savaşın sona erdiği ve ateşkesin ilan edildiği günlerde, ABD’nin perde arkasında İran’la görüşmeleri sürdürdüğü belirtiliyor. CNN’e konuşan kaynaklar, Trump yönetiminin özel temsilcisi Steve Witkoff’un Körfez ülkeleriyle gerçekleştirdiği görüşmelerde, nükleer yardım paketi ve yaptırımların hafifletilmesi gibi başlıkların gündeme geldiğini aktardı.
Sadece sivil kullanım şartı
Görüşmelerde öne çıkan teklifin, İran’a yalnızca sivil amaçlı kullanılmak üzere yeni bir nükleer enerji programı kurması için 20 ila 30 milyar dolarlık yardım sağlanması olduğu iddia edildi. Bu yardımın, ABD yerine Körfez ülkeleri tarafından finanse edilmesinin planlandığı ve programın nükleer silah geliştirme riskine yol açmayacak şekilde kurgulanacağı bildiriliyor.
Ek olarak yaptırımların kaldırılması da masada
ABD’nin masaya koyduğu diğer teşvikler arasında, İran’a uygulanan bazı ekonomik yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş 6 milyar dolarlık İran fonunun serbest bırakılması da yer alıyor. Bu hamlelerin hedefi, Tahran’ı tekrar diplomasi kanalına çekmek.
Yeni bir nükleer anlaşma mı?
Uzmanlara göre bu iddialar, ABD’nin İran’la doğrudan temas kurarak 2015’te imzalanan ancak Trump döneminde iptal edilen nükleer anlaşmanın yeni bir versiyonu için zemin yoklamaya başladığını gösteriyor. Ancak İran’ın bu tekliflere nasıl yanıt vereceği ve Arap ülkelerinin böylesine devasa bir finansmanı üstlenip üstlenmeyeceği hâlâ belirsiz.
