Fransa ile sosyal medya devi X (eski adıyla Twitter) arasında sular iyice ısındı. Fransız yetkililer, X’in öneri algoritmalarını manipüle ederek “hileli veri çıkarımı” yaptığı ve bu yolla seçim süreçlerine müdahale ettiği şüphesiyle soruşturma başlattı. Üstelik bu soruşturma, X’in “organize çete” kapsamında değerlendirildiği ciddi bir cezai süreci kapsıyor.
Algoritma Üzerinden Seçimlere Müdahale mi?
11 Temmuz’da başlatılan ve Ocak 2024 tarihli raporlara dayandırılan soruşturmanın merkezinde, X’in kullanıcı verilerini yönlendirme biçimi ve algoritma şeffaflığı yer alıyor. Fransa hükümeti, platformun öneri algoritması ile kullanıcı davranışlarını kasıtlı olarak şekillendirdiğini ve bunun seçimleri etkileyebilecek düzeyde olduğunu düşünüyor.
Savcılar, bu sistemin manipülasyona açık olduğunu değerlendirirken, X platformunun kullanıcı verileri ve algoritma işleyişine dair hiçbir veri paylaşmaması soru işaretlerini artırıyor.
“Siyasi Saikli Soruşturma” Tepkisi
X cephesinden ise suçlamalara çok sert yanıt geldi. Şirketin Küresel Hükümet İşleri hesabından yapılan açıklamada, Fransız hükümetinin talepleri “siyasi saikli” ve “yasal sürece aykırı” olarak nitelendirildi. Özellikle X’in öneri algoritmasına ve kullanıcı paylaşımlarına gerçek zamanlı erişim talebi, gizlilik ve ifade özgürlüğü açısından büyük bir tehdit olarak değerlendirildi.
Uzmanların Taraflı Olduğu İddiası
X, soruşturmada yer alan uzmanlar arasında bulunan Paris Karmaşık Sistemler Enstitüsü (ISC-PIF) direktörü David Chavalarias ve yapay zeka mühendisi Maziyar Panahi’ye de itiraz ediyor. Bu iki uzmanın, geçmişte X’e karşı kamuoyuna açık biçimde eleştirel açıklamalar yapmaları, şirket tarafından “ön yargılı yaklaşım” olarak değerlendiriliyor.
X Erişim Taleplerini Reddediyor
Şirketin yaptığı resmi açıklamada, soruşturmanın parlamenter Eric Bothorel tarafından yürütüldüğü ve bunun “X’in temel haklarını baltalayan bir süreç” olduğu savunuldu. Açıklamada şu ifadeler dikkat çekti:
“Sayın Bothorel, X’i algoritmasını ‘yabancı müdahale’ amacıyla manipüle etmekle suçladı. Bu iddia asılsızdır ve hukuki zeminden yoksundur. X, kullanıcılarının ifade özgürlüğü ve gizliliğini savunmaya devam edecektir.”
Gerginlik Nereye Varacak?
Fransa ile X arasında yaşanan bu algoritma krizinin, sadece teknoloji-politika ilişkilerini değil, aynı zamanda dijital platformların ifade özgürlüğü sınırlarını da yeniden tartışmaya açtığı açık. Sosyal medya devlerinin algoritmik şeffaflık konusunda daha fazla baskı altında kalacağı bir döneme giriyoruz.
