Ulusal Bilimler Akademisi Bildirileri dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, büyük dil modellerinin (LLM) insan eliyle yazılmış içerikler yerine yapay zeka tarafından üretilen metinleri tercih etme eğiliminde olduğunu gösterdi. Araştırmacılar bu durumu “Yapay Zeka-Yapay Zeka yanlılığı” olarak tanımlıyor ve gelecekte insanlara karşı sosyal bir ayrımcılığın temelini oluşturabileceği konusunda uyarıyor.
Yapay zeka kendi ürettiklerini daha çok beğeniyor
Çalışmada OpenAI’nin GPT-3.5, GPT-4 ve Meta’nın Llama 3.1-70B modelleri incelendi. Modellerden, ürün tanıtımı, bilimsel makale özeti veya film açıklaması gibi içerikler arasında seçim yapmaları istendi. Hem insan tarafından yazılmış hem de yapay zeka tarafından oluşturulmuş metinler sunulduğunda, yapay zekalar tutarlı bir şekilde yapay zekâ üretimlerini tercih etti.
En güçlü eğilim GPT-4’te görüldü
Sonuçlara göre önyargı özellikle ürün ve hizmet seçimlerinde daha belirgindi. GPT-4’ün kendi oluşturduğu metinlere yönelik eğilimi en güçlü seviyede kaydedildi. Araştırmacılar, bu durumun GPT-5 öncesinde en popüler sohbet robotunun temelini oluşturan GPT-4’te daha belirgin olmasının dikkat çekici olduğunu vurguladı.
“İnsan olmak dezavantaja dönüşebilir”
Çalışmanın ortak yazarlarından, Charles Üniversitesi bilgisayar bilimcisi Jan Kulveit, X üzerinden yaptığı paylaşımda, “Yapay zeka ajanlarının yönettiği bir ekonomide insan olmak berbat olurdu” ifadelerini kullandı. Araştırmacılar, iş dünyasında yapay zekaların özgeçmiş tarama gibi süreçlerde öne çıkmasıyla birlikte, insan emeğinin giderek ikinci plana itilebileceğini belirtiyor.
Olası riskler ve geleceğe dair kaygılar
Uzmanlara göre, bu tür önyargılar yapay zekaların önemli karar mekanizmalarında kullanılması halinde ciddi toplumsal sonuçlar doğurabilir. İnsan emeği ve üretiminin değerinin gölgede kalması, yapay zekanın hâkim olduğu bir geleceğin kapılarını aralayabilir. Araştırmacılar, bu nedenle şeffaflık, denetim ve etik standartların önemine dikkat çekiyor.
Bu çalışma, yapay zekaların yalnızca araç değil, aynı zamanda tercihleri ve önyargıları olan birer “aktör” haline geldiğini ortaya koyuyor. Eğer bu eğilim kontrol altına alınmazsa, yapay zekanın ekonomik ve sosyal karar mekanizmalarında insanları ikinci plana atma riski bulunuyor. Sizce gelecekte iş dünyasında insan emeği mi yoksa yapay zekâ üretimleri mi daha değerli olacak?
