Bilim insanları, nükleer tıpta kullanılan görüntüleme teknolojilerinde bir çığır açabilecek yeni bir dedektör teknolojisini duyurdu: Perovskit kristalleri. Bu yeni sistem, mevcut kırılgan ve pahalı dedektörlerin yerini alarak, hem hastayı daha az radyasyona maruz bırakacak hem de teşhis kalitesini önemli ölçüde artıracak.
Nükleer Tıpta Yüksek Çözünürlük ve Güvenlik
Nükleer tıbbın kritik uygulamalarından biri olan Tek Foton Emisyonlu Bilgisayarlı Tomografi (SPECT) gibi yöntemlerle organlardaki biyolojik aktivite ve anormal dokular üç boyutlu olarak görüntülenebiliyor. Ancak mevcut dedektörler (yüksek maliyetli ve kırılgan Kadmiyum Çinko Tellür veya düşük netlik sunan Sodyum İyodür) bazı sorunları beraberinde getiriyordu.
Northwestern Üniversitesi’nden Prof. Mercouri Kanatzidis tarafından güneş enerjisi teknolojilerinden ilham alınarak geliştirilen perovskit kristalleri, bu sorunlara çözüm sunuyor. CsPbBr₃ adlı bu özel perovskit bileşiği, yüksek enerjili fotonları (gama ışınları) son derece verimli bir şekilde elektriğe dönüştürebilme özelliğine sahip.
Soochow Üniversitesi’nden Prof. Yihui He liderliğindeki bir ekip, bu kristalleri kullanarak pikselli bir gama ışını sensörü geliştirdi. Bu yeni sensörün avantajları şunlardır:
Yüksek Çözünürlük: Mevcut tek fotonlu dedektörlere kıyasla çok daha yüksek çözünürlükte 3 boyutlu organ görüntüleri üretebiliyor.
Düşük Radyasyon: Daha zayıf sinyalleri yakalayabildiği için, hastaların daha düşük doz radyasyonla ve daha kısa sürede taranmasına olanak tanıyor.
Hassas Ayırt Etme: Farklı enerjilerdeki gama ışınlarını ayırt edebilme yeteneği sayesinde, teşhis sonuçlarının daha net ve doğru olması sağlanıyor.
Düşük Maliyet ve Ticarileşme Hamlesi
Perovskitlerin tıbbi görüntülemede cazip hale gelmesinin bir diğer önemli nedeni ise düşük üretim maliyetleri. Üretimlerinin kolay ve ucuz olması, geleneksel dedektörlere kıyasla sağlık sistemleri için önemli bir ekonomik avantaj sunuyor.
Bu alandaki araştırmaları ticarileştirmek amacıyla Northwestern Üniversitesi, Actinia Inc. adlı bir şirket kurdu. Prof. Kanatzidis, bu teknolojinin artık laboratuvardan çıkıp gerçek dünya uygulamalarına hazır olduğunu ve perovskitlerin potansiyelini ortaya koyan kritik bir eşiği geçtiklerini belirtti.
Bu teknoloji sayesinde yakın gelecekte, daha önce zor teşhis edilen hastalıkların bile erken tespiti mümkün olabilir.
