Almanya’daki Bamberg Üniversitesi’nde yapılan yeni bir psikolojik araştırma, cinsel motivasyonlu seri katillerin düşündüğümüzden çok daha karmaşık bir iç dünyaya sahip olduğunu ortaya çıkardı. Uzmanlara göre bu katiller yalnızca güç, ego ve üstünlük arayışıyla değil; aynı zamanda kırılganlık, hassasiyet ve derin bir haksızlığa uğrama hissiyle hareket ediyor.
Psikologlar, 60 yıllık süreçte işlenen cinayetlerden yargılanan 45 seri katilin ifadelerini analiz etti. Elde edilen sonuçlar, davranışları yönlendiren dört temel narsistik özelliğin öne çıktığını doğruladı: “Görkemli rekabet”, “Görkemli hayranlık”, “Savunmasız düşmanlık” ve “Savunmasız izolasyon”.
“Bu katiller yalnızca güç arzusuyla hareket etmiyor”
Çalışmanın baş yazarı Evangelia Ioannidi, kamuoyunda yaygın olan “seri katiller yalnızca egolarını tatmin etmek için öldürür” düşüncesinin eksik olduğuna dikkat çekiyor. Ioannidi, “Evet, çoğu büyüklük ve üstünlük gösterileri sergiliyor; ancak aynı derecede güçlü bir savunmasız taraf da var. Kin, paranoya, aşırı hassasiyet ve sürekli haksızlığa uğrama hissi bu kişilerin davranışlarını besleyen ikinci bir motor gibi çalışıyor” dedi.
Araştırmacıya göre bu iki uç —görkemli ve savunmasız narsisizm— bir araya geldiğinde, hem derin kontrol ihtiyacını hem de aşırı kişiselleşmiş şiddet davranışlarını açıklıyor. Ioannidi, bunun katilleri mazur göstermek için değil, mekanizmaları daha iyi anlamak için önemli olduğunu özellikle vurguladı.
Dört özellik nasıl tanımlandı?
1960–2021 döneminde cinsel motivasyonla cinayet işleyen 45 erkek seri katilin itirafları ve sorgu konuşmaları detaylı şekilde incelendi. Bu katiller bağımsız hareket etmiş, yargılanabilen ve mahkûm edilen kişilerden oluşuyordu. Fail başına kurban sayısı 2 ile 22 arasında değişiyor, ortalama ise 8 kurban.
Ortaya çıkan dört ana narsistik yapı şöyle:
Savunmasız Düşmanlık (%84): En yaygın görülen özellik. Paranoya, saldırganlık ve sürekli adaletsizliğe uğradığına inanma haliyle tanımlanıyor.
Görkemli Hayranlık (%76): Kendini büyük görme, başkalarından hayranlık bekleme ve yüceltilme arzusu ön planda.
Görkemli Rekabet (%71): Sürekli üstün olma isteği, rakip olarak gördüğü kişileri değersizleştirme ve güç gösterisine dayalı rekabet.
Savunmasız İzolasyon (%58): Kırılgan öz saygıyı korumak için sosyal ortamlardan geri çekilme ve duygusal içe kapanma eğilimi.
Araştırmacılar, bu özelliklerin nadiren tek başına ortaya çıktığını, çoğunlukla birbirine geçerek daha karmaşık davranış biçimlerine yol açtığını belirtiyor.
Narsisizm suç işlemeyen bireylerde de görülebilir
Makale, bu özelliklerin şiddetin doğrudan tetikleyicisi olarak yorumlanmaması gerektiği konusunda uyarıyor. Narsistik eğilimler toplumda birçok kişide görülüyor; ancak bu kişiler herhangi bir suç işlemiyor. Dolayısıyla narsisizm tek başına belirleyici değil, fakat seri katillerdeki şiddet yapısının anlaşılmasında kritik bir anahtar.
Nitekim daha önce yapılan çalışmalar da bu karmaşıklığı destekliyor: Örneğin ünlülere aşırı hayranlık duyma ile savunmasız narsisizm arasında güçlü bir ilişki olduğu, ayrıca yüksek cinsel dürtüye sahip erkeklerde narsistik özelliklerin daha yaygın görüldüğü biliniyor.
Bu bulgular ne anlama geliyor?
Uzmanlara göre bu çalışma, cinsel motivasyonlu seri katilleri anlamada önemli bir boşluğu dolduruyor. Çünkü bu katiller ne tamamen üstünlük takıntılı “görkemli narsistler”, ne de yalnızca kırılgan ve öfkeli “savunmasız narsistler”. İki uç özelliğin iç içe geçtiği hibrit bir yapı söz konusu.
Bu yapı üç açıdan kritik görülüyor:
• Kişisel algılanmış tehditler: Savunmasız taraf, en küçük eleştiriyi bile ölümcül bir hakaret gibi algılatabiliyor.
• Şiddet üzerinden güç kurma: Görkemli taraf, kontrolü tamamen ele alma ve kurbanı tamamen nesneleştirme isteğini besliyor.
• Sosyal izolasyon: İzolasyon, hem empati yoksunluğunu artırıyor hem de içsel düşmanlığı besleyerek tehlikeli bir döngü yaratıyor.
Bu nedenle araştırmacılar, seri katillerin motivasyonunun tek boyutlu olmadığını; görünürdeki kibirin altında derin bir kırılganlık ve öfke birikiminin bulunduğunu vurguluyor.
