Yapay zekâ sektöründe sular durulmuyor. The New York Times, Perplexity AI’a dava açarak girişimi yüz binlerce makalesini izinsiz olarak kopyalamak, dağıtmak ve görüntülemekle suçladı. Oldukça popüler hale gelen üretken yapay zekâ araçlarının rekabetçi pazarında hızla büyüyen Perplexity, son dönemde birçok yayıncının hedefi haline geldi.
Ticari marka ihlali iddiası
New York Times’ın iddiasına göre Perplexity AI, yalnızca telifli içerikleri izinsiz kullanmakla kalmadı, aynı zamanda Lanham Yasası kapsamındaki ticari marka korumasını da ihlal etti. Gazete, yapay zekânın ürettiği hatalı veya uydurma içeriklerin (halüsinasyonlar) NYT markasıyla ilişkilendirildiğini ve bunun okuyucuları yanıltabileceğini savunuyor.
Times’ın açıklamasında şu tespit öne çıkıyor:
“Perplexity’nin iş modeli, ücretli içerikler de dahil olmak üzere yayıncı materyallerini izinsiz kazımaya ve yapay zekâ ürünlerini bu içeriklerle güçlendirmeye dayanıyor.”
Bu iddia, yapay zekâ şirketlerinin eğitim verisi toplama yöntemlerine yönelik en sert eleştirilerden biri niteliğinde.
Yayıncılar ve yapay zekâ şirketleri arasında gerilim
Dava, medya kuruluşları ile AI şirketleri arasında devam eden içerik kullanım mücadelesinin son örneği. Yayıncılar, yıllardır emek verdikleri içeriklerin “bedava veri deposu” olarak görülmesine karşı çıkıyor; teknoloji şirketleri ise yapay zekâ modellerinin büyük veri setleri olmadan geliştirilemeyeceğini savunuyor.
Bu durum, hukuken henüz tam anlamıyla tanımlanmamış gri bir alanda, telif hukukunun geleceğini doğrudan etkileyen önemli bir süreç.
Perplexity yalnız değil: Reddit, Dow Jones, New York Post…
Perplexity AI daha önce de benzer suçlamalarla mahkemeye taşınmıştı.
Ekim ayında Reddit, New York federal mahkemesine başvurarak Perplexity’nin verileri yasa dışı şekilde topladığını iddia etti. Reddit’e göre platformda yer alan veriler, Perplexity’nin yapay zekâ arama motorunu eğitmek için izinsiz şekilde kazındı.
Ayrıca medya patronu Rupert Murdoch’un şirketlerinden Dow Jones ve New York Post da Perplexity AI’ı içerik ihlalleri nedeniyle dava edenler arasında.
Sektör için emsal niteliğinde bir dava
NYT–Perplexity davası, sadece iki tarafı ilgilendiren bir hukuki mücadele değil; aynı zamanda:
Yapay zekâ eğitim verilerinin nereden, nasıl ve hangi izinlerle toplanabileceği,
Ticari marka ve telif hakkının yapay zekâ çağında nasıl korunacağı,
Halüsinasyon içeren AI içeriklerinin hukuki sorumluluğu,
gibi kritik sorulara da ışık tutacak.
Kısacası, kararın tüm yapay zekâ ekosistemini etkileme potansiyeli var.
